User1 at 18:59, 23 May 2026

2026-05-23T18:59:49Z

← Older revision		Revision as of 18:59, 23 May 2026
Line 37:		Line 37:
	[[Category:Index]]		[[Category:Index]]
	[[Category:Who's who in Malolos?]]		[[Category:Who's who in Malolos?]]
	~~[[Category:Institusyon]]~~
	~~[[Category:Kultura at Tradisyong Bayan]]~~
	~~[[Category:Pangyayari]]~~

User1: Created page with "'''Escolastico Gatmaitan''' (kilala rin bilang Escolastico Gatmaytan) ay isang Pilipinong edukador, lider-politiko, at tagapagtanggol ng nasyonalismo mula sa Malolos, Bulacan.Ang Malulos sa mga Dahon ng Kasaysayan, "Tirturo de Plaridel", 1934, p. 393. Siya ay naging mahalagang haligi ng edukasyon sa lalawigan noong unang bahagi ng ika-20 dantaon at nagsilbi sa iba't ibang kapasidad sa mga samahang makabayan at pampulitika.1_1907PLARID..."

2026-05-23T18:59:32Z

Created page with "'''Escolastico Gatmaitan''' (kilala rin bilang Escolastico Gatmaytan) ay isang Pilipinong edukador, lider-politiko, at tagapagtanggol ng nasyonalismo mula sa Malolos, Bulacan.<ref>Ang Malulos sa mga Dahon ng Kasaysayan, "Tirturo de Plaridel", 1934, p. 393.</ref> Siya ay naging mahalagang haligi ng edukasyon sa lalawigan noong unang bahagi ng ika-20 dantaon at nagsilbi sa iba't ibang kapasidad sa mga samahang makabayan at pampulitika.<ref>1_1907PLARID..."

New page

'''Escolastico Gatmaitan''' (kilala rin bilang Escolastico Gatmaytan) ay isang [[Pilipino|Pilipinong]] edukador, lider-politiko, at tagapagtanggol ng nasyonalismo mula sa [[Malolos]], [[Bulacan]].<ref>Ang Malulos sa mga Dahon ng Kasaysayan, "Tirturo de Plaridel", 1934, p. 393.</ref> Siya ay naging mahalagang haligi ng edukasyon sa lalawigan noong unang bahagi ng ika-20 dantaon at nagsilbi sa iba't ibang kapasidad sa mga samahang makabayan at pampulitika.<ref>1_1907PLARIDEL, "Tungkol sa politica", 21 Setyembre 1907, p. 79.</ref>

== Karera sa Edukasyon ==

=== Instituto de Plaridel ===
Noong Mayo 1902, naging isa si Gatmaitan sa mga gurong tagapagtatag ng [[Instituto de Plaridel]] (na kilala rin sa tawag na ''Tirturo de Plaridel'').<ref>Ang Malulos sa mga Dahon ng Kasaysayan, "Tirturo de Plaridel", 1934, p. 393.</ref> Ang institusyong ito ay itinayo ng mga kilalang ilustrado ng Malolos, tulad nina [[Teodoro Sandiko]] at [[Mariano Crisostomo]], upang magbigay ng sekular at nasyonalistikong edukasyon sa kabataang Pilipino sa ilalim ng bagong kolonyal na pamahalaan ng [[Estados Unidos]].<ref>Ang Malulos sa mga Dahon ng Kasaysayan, "Tirturo de Plaridel", 1934, p. 393.</ref>

=== Kapisanan ng mga Guro ===
Naging aktibo rin si Gatmaitan sa pag-oorganisa ng mga gurong Pilipino. Noong ika-24 ng Nobyembre, 1907, isa siya sa mga nanguna sa pagtatatag ng [[Filipino Teacher Association]] (Kapisanan ng mga Guro) sa lalawigan ng Bulacan sa isang pulong na idinaos sa [[Baliuag]].<ref>Kudlit ng Kalinangang Pilipino sa Bulacan, "Pagtatag ng kapisanan ng mga guró", p. 270.</ref> Sa nasabing pulong, siya ang nahalal bilang kauna-unahang Pangulo ng kapisanan.<ref>Kudlit ng Kalinangang Pilipino sa Bulacan, "Pagtatag ng kapisanan ng mga guró", p. 276.</ref> Layunin ng samahang ito na pag-isahin ang mga gurong Pilipino at itaguyod ang kanilang kapakanan at karapatan sa larangan ng pagtuturo.<ref>Kudlit ng Kalinangang Pilipino sa Bulacan, "Pagtatag ng kapisanan ng mga guró", p. 271.</ref>

== Karerang Politikal at Sibiko ==

=== Halalan ng 1907 ===
Sa kasagsagan ng paghahanda para sa lokal na halalan noong 1907, si Escolastico Gatmaitan ay iniharap bilang kandidato para sa posisyon ng '''Tercer Miembro''' (Ikatlong Kasapi) ng Panlalawigang Lupon ng Bulacan.<ref>1_1907PLARIDEL, "Tungkol sa politica", 21 Setyembre 1907, p. 79.</ref> Siya ay tumakbo sa ilalim ng pangkating Progresista, katuwang si [[Mariano Crisostomo]] na kandidato naman para sa pagka-Gobernador.<ref>1_1907PLARIDEL, "Tungkol sa politica", 21 Setyembre 1907, p. 79.</ref> Ang kanyang kandidatura ay sinuportahan ng maraming mga magsasaka at manggagawa sa Malolos at mga karatig-bayan.<ref>1_1907PLARIDEL, "Tungkol sa politica", 21 Setyembre 1907, p. 83.</ref>

=== Iba pang Katungkulan ===
Noong 1911, naglingkod siya bilang kasapi ng Lupon ng Pagdiriwang para sa ika-50 taong kapanganakan ni Dr. [[Jose Rizal]] sa Malolos.<ref>193_1911PLARIDEL, "Ang pagdiriwang ng Malolos", 1911, p. 760.</ref> Siya ay itinalaga sa pangkat na nangasiwa sa mga prusisyon at pailaw (Lupon ng mga Sulo) kasama sina [[Jose Katindig]] at [[Ruperto Roque]].<ref>193_1911PLARIDEL, "Ang pagdiriwang ng Malolos", 1911, p. 902-903.</ref> Noong 1912, ang kanyang pangalan ay muling itinala bilang isa sa mga kandidatong Nasyonalista para sa panlalawigang posisyon, na nagpapatunay sa kanyang nanatiling impluwensya sa politika ng Bulacan.<ref>149_1912PLARIDEL, "Los candidatos nacionalistas independientes de Bulacán", Mayo 18, 1912, p. 416.</ref>

== Paglalarawan at Pamana ==
Si Gatmaitan ay kinikilala sa mga ulat ng pahayagang ''Plaridel'' bilang isang taong may "matapat na mithiin" at "malawak na karanasan" sa paglilingkod sa bayan.<ref>1_1907PLARIDEL, "Tungkol sa politica", 21 Setyembre 1907, p. 107.</ref> Ang kanyang kontribusyon sa pagtatatag ng mga sekular na paaralan at pag-oorganisa ng mga guro ay itinuturing na mahalagang bahagi ng intelektwal na pundasyon ng Malolos noong panahon ng transisyon mula sa pamumunong Espanyol patungo sa Amerikano.<ref>Ang Malulos sa mga Dahon ng Kasaysayan, "Tirturo de Plaridel", 1934, p. 393.</ref>

== See also ==

* [[Instituto de Plaridel]]
* [[Teodoro Sandiko]]
* [[Mariano Crisostomo]]
* [[Malolos]]
* [[Baliuag]]

== References ==
<ref>Bautista, Antonio at Jose P. Santos, "Ang Malulos sa mga Dahon ng Kasaysayan", 1934, p. 393.</ref>
<ref>1_1907PLARIDEL, "Tungkol sa politica", 21 Setyembre 1907, pp. 79, 83, 107.</ref>
<ref>Kudlit ng Kalinangang Pilipino sa Bulacan, "Pagtatag ng kapisanan ng mga guró", pp. 270, 271, 276.</ref>
<ref>193_1911PLARIDEL, "Ang pagdiriwang ng Malolos", 1911, pp. 760, 902, 903.</ref>
<ref>149_1912PLARIDEL, "Los candidatos nacionalistas independientes de Bulacán", Mayo 18, 1912, p. 416.</ref>

[[Category:Index]]
[[Category:Who's who in Malolos?]]
[[Category:Institusyon]]
[[Category:Kultura at Tradisyong Bayan]]
[[Category:Pangyayari]]

Escolastico Gatmaytan - Revision history

User1 at 18:59, 23 May 2026