User1: Created page with "'''Vicente T. Gatmaytan''' ay lider-politiko, rebolusyonaryo, at isa sa mga haligi ng Masonerya sa Malolos.Ang Malulos sa mga Dahon ng Kasaysayan, "Vicente Gatmaytan", p. 3. Naglingkod siya bilang gobernadorcillo ng Malolos noong 1888 at kinilala bilang isa sa mga pinuno ng Kilusang Propaganda sa lalawigan kasama nina Marcelo H. del Pilar at Manuel Crisostomo.The Women of Malolos, "The Reform Movement in Malolos", 2004, p..."

2026-05-03T14:38:23Z

Created page with "'''Vicente T. Gatmaytan''' ay lider-politiko, rebolusyonaryo, at isa sa mga haligi ng Masonerya sa Malolos.<ref>Ang Malulos sa mga Dahon ng Kasaysayan, "Vicente Gatmaytan", p. 3.</ref> Naglingkod siya bilang gobernadorcillo ng Malolos noong 1888 at kinilala bilang isa sa mga pinuno ng Kilusang Propaganda sa lalawigan kasama nina Marcelo H. del Pilar at Manuel Crisostomo.<ref>The Women of Malolos, "The Reform Movement in Malolos", 2004, p..."

New page

'''Vicente T. Gatmaytan''' ay lider-politiko, rebolusyonaryo, at isa sa mga haligi ng [[Masonerya|Masonerya]] sa [[Malolos]].<ref>Ang Malulos sa mga Dahon ng Kasaysayan, "Vicente Gatmaytan", p. 3.</ref> Naglingkod siya bilang [[gobernadorcillo]] ng Malolos noong 1888 at kinilala bilang isa sa mga pinuno ng [[Kilusang Propaganda]] sa lalawigan kasama nina [[Marcelo H. del Pilar]] at [[Manuel Crisostomo]].<ref>The Women of Malolos, "The Reform Movement in Malolos", 2004, p. 47.</ref> Siya ang nagtatag at nagsilbing unang ''Venerable Maestro'' ng [[Lohia Kupang]], ang unang lohiya ng mga Mason sa bayan.<ref>The Women of Malolos, "The Political Background", 2004, p. 84.</ref> Dahil sa kanyang mga gawaing anti-prayle, ipinatapon siya ng mga [[Espanya|Espanyol]] sa [[Iligan]], [[Mindanaw]] noong 1895 bago muling naglingkod sa bayan bilang Juez de Paz sa ilalim ng pamahalaang [[Estados Unidos|Amerikano]].<ref>Ang Malulos sa mga Dahon ng Kasaysayan, "Vicente Gatmaytan", p. 3.</ref>

== Kasaysayan ==

=== Pakikilahok sa Kilusang Reporma ===
Noong dekada 1880, naging aktibo si Gatmaytan sa pag-oorganisa ng mga lokal na elit sa Malolos upang labanan ang kapangyarihan ng mga prayle.<ref>The Women of Malolos, "The Reform Movement in Malolos", 2004, p. 47.</ref> Noong 1888, habang siya ang gobernadorcillo, naging bahagi siya ng mainit na pagtanggap kay Gobernador-Heneral [[Valeriano Weyler]] noong ika-12 ng Disyembre upang ipakita ang nasyonalismo ng mga taga-Malolos.<ref>The Women of Malolos, "The Political Background", 2004, p. 170.</ref> Siya ang sumulat ng mahalagang ulat tungkol sa pagtatagpo ng [[Kadalagahan ng Malolos]] at ni Weyler sa kumbento ng Malolos.<ref>The Women of Malolos, "Biographies of the Women of Malolos", 2004, p. 170.</ref>

Dahil sa kanyang pagiging "persona non grata" sa kura parokong si Fray Felipe Garcia, madalas siyang gipitin ng mga awtoridad.<ref>Ang Malulos sa mga Dahon ng Kasaysayan, "Vicente Gatmaytan", p. 3.</ref> Noong 1888, bagama't siya ang nanguna sa halalan para sa terna ng gobernadorcillo, itinuring siyang hindi tapat sa pamahalaan ng mga prayle at ng [[Guardia Civil]].<ref>Ang Malulos sa mga Dahon ng Kasaysayan, "Kabanata 1", 1934, p. 41.</ref>

=== Masonerya at Pagpapatapon ===
Noong 1893, tinanggap si Gatmaytan sa kapatiran ng Masonerya sa [[Maynila]] sa ilalim ng ''Gran Oriente Español''.<ref>The Women of Malolos, "The Political Background", 2004, p. 84.</ref> Siya ay binigyan ng kapangyarihan na magtatag ng sangay sa Malolos, na nagresulta sa pagkakatatag ng [[Lohia Kupang]] noong Mayo 1894 kung saan siya ang naging ''Venerable Maestro''.<ref>Ang Malulos sa mga Dahon ng Kasaysayan, "KASAYSAYAN NG MALULOS NA TINIPON AT SINULAT NI G. ANTONIO BAUTISTA", 1934, p. 50.</ref>

Noong Mayo 25, 1895, sa ilalim ng dekreto ni Gobernador-Heneral Ramon Blanco, si Gatmaytan ay inaresto kasama ang iba pang mga "maginoo" ng Malolos dahil sa paratang ng pagiging filibustero.<ref>Ang Malulos sa mga Dahon ng Kasaysayan, "Vicente Gatmaytan", p. 3.</ref> Siya ay ipinatapon sa Iligan, Mindanao at hindi pinahintulutang makabalik agad kahit nagkaroon na ng amnistiya noong 1897.<ref>Malolos-Supling ng Kasaysayan, "Ang Katipunan sa Malolos", 1999, p. 53.</ref> Nakabalik lamang siya sa Malolos nang masakop na ng mga Amerikano ang Iligan.<ref>Ang Malulos sa mga Dahon ng Kasaysayan, "Kabanata 1", 1934, p. 53.</ref>

=== Panahon ng Rebolusyon at Amerikano ===
Sa kabila ng kanyang pagkakatapon, ang pangalan ni Gatmaytan ay itinala bilang isa sa mga opisyal ng [[Katipunan]] sa ilalim ng [[Balangay Apuy]] sa Malolos, kung saan ginamit niya ang simbolikong pangalang '''Wagi'''.<ref>Malolos-Supling ng Kasaysayan, "MALOLOS... MULA BALANGAY APUY HANGGANG SA KONGRESO", 1999, p. 68.</ref> Matapos ang digmaan, itinalaga siya bilang Juez de Paz (Tagapamayapa) ng Malolos mula 1902 hanggang 1908.<ref>Ang Malulos sa mga Dahon ng Kasaysayan, "Vicente Gatmaytan", p. 3.</ref>

== Paglalarawan ==
Ang tahanan ni Gatmaytan, isang malaking bahay-na-bato na matatagpuan sa Calle Real sa [[Barrio San Juan]], Malolos, ay nagsilbing tagpuan ng mga lihim na pulong nina Marcelo H. del Pilar at iba pang mga lider-rebolusyonaryo.<ref>The Women of Malolos, "Biographies of the Women of Malolos", 2004, p. 126.</ref> Siya ay bayaw ni Marcelo H. del Pilar (asawa ng kapatid ni Del Pilar na si Maria).<ref>The Women of Malolos, "Index", 2004, p. 478.</ref>

== Significance ==
Si Vicente Gatmaytan ay simbolo ng katatagan ng mga Malolenyong ilustrado na gumamit ng diplomasya at lihim na organisasyon upang ihanda ang bayan sa himagsikan.<ref>The Women of Malolos, "The Reform Movement in Malolos", 2004, p. 47.</ref> Ang kanyang pamumuno sa Masonerya ay nagbigay ng intelektwal na pundasyon para sa paghingi ng reporma at kalayaan mula sa Espanya.<ref>The Women of Malolos, "The Political Background", 2004, p. 84.</ref> Pumanaw siya noong 1907, at ang kanyang posisyon bilang Juez de Paz ay hinalinhan ni [[Ramon de Leon]].<ref>Ang Malulos sa mga Dahon ng Kasaysayan, "Antonio Bautista", 1934, p. 114.</ref>

== See also ==

* [[Marcelo H. del Pilar]]
* [[Lohia Kupang]]
* [[Balangay Apuy]]
* [[Manuel Crisostomo]]
* [[Kadalagahan ng Malolos]]

== References ==
<ref>Ang Malulos sa mga Dahon ng Kasaysayan, "Vicente Gatmaytan", p. 3.</ref>
<ref>The Women of Malolos, "The Reform Movement in Malolos", 2004, p. 47.</ref>
<ref>The Women of Malolos, "The Political Background", 2004, p. 84.</ref>
<ref>Ang Malulos sa mga Dahon ng Kasaysayan, "KASAYSAYAN NG MALULOS NA TINIPON AT SINULAT NI G. ANTONIO BAUTISTA", 1934, p. 50.</ref>
<ref>The Women of Malolos, "The Political Background", 2004, p. 170.</ref>
<ref>Ang Malulos sa mga Dahon ng Kasaysayan, "Kabanata 1", 1934, p. 41.</ref>
<ref>Malolos-Supling ng Kasaysayan, "Ang Katipunan sa Malolos", 1999, p. 53.</ref>
<ref>Malolos-Supling ng Kasaysayan, "MALOLOS... MULA BALANGAY APUY HANGGANG SA KONGRESO", 1999, p. 68.</ref>
<ref>The Women of Malolos, "Biographies of the Women of Malolos", 2004, p. 126.</ref>
<ref>Ang Malulos sa mga Dahon ng Kasaysayan, "Antonio Bautista", 1934, p. 114.</ref>
<ref>The Women of Malolos, "Index", 2004, p. 478.</ref>

[[Category:Index]]
[[Category:Who's who in Malolos?]]

Vicente Gatmaytan - Revision history