Secretaria De Guerra: Difference between revisions

From Wiki Malolos
Jump to navigation Jump to search
(Created page with "Sa tahanang ito ni Hukom Arcadio T. Ejercito naluklok ang Kagawaran ng Digma na pinamunuan ni Don Baldomero Aguinaldo sa panahon ng Pamahalaang Mapanghimagsik hanggang sa Unang Republika ng Pilipinas, 1898 - 1899.")
 
No edit summary
Line 1: Line 1:
Sa tahanang ito ni Hukom Arcadio T. Ejercito naluklok ang Kagawaran ng Digma na pinamunuan ni Don Baldomero Aguinaldo sa panahon ng Pamahalaang Mapanghimagsik hanggang sa Unang Republika ng Pilipinas, 1898 - 1899.
Ang '''Tahanan ni Hukom Arcadio T. Ejercito''' (kilala rin bilang '''Bahay ng Ejercito''' o '''Secretaria de Guerra''') ay isang makasaysayang gusali na matatagpuan sa panulukan ng Daang F. Estrella at [[Pariancillo]] sa [[Lungsod ng Malolos]], [[Bulacan]].<ref>Malolos-Supling-ng-Kasaysayan.pdf, "Kasaysayan sa mga Larawan", 1999, p. 986.</ref> Nagsilbi itong tanggapan ng Kaga-warang ng Digma (Secretaria de Guerra) sa ilalim ng [[Unang Republika ng Pilipinas]] mula 1898 hanggang 1899.<ref>Malolos Historical Markers, "Secretaria de Guerra (Bahay ng Ejercito)", 2014, p. 963.</ref> Noong 2023, pormal itong kinilala bilang isa sa mga "Pamanang Hindi Natitinag" (Built Heritage) ng lungsod sa ilalim ng [[Kapasiyahang Panlungsod Blg. 326-2023]].<ref>R_326_2023.pdf, "MGA PAMANANG HINDI NATITINAG (BUILT HERITAGES)", 2023, p. 2.</ref>
 
== Kasaysayan ==
 
=== Panahon ng Republika ===
Nang ilipat ang kabisera ng rebolusyonaryong pamahalaan sa [[Malolos]] noong Setyembre 1898, ang bahay ni Hukom Arcadio T. Ejercito ay pinili bilang himpilan ng Kaga-warang ng Digma.<ref>History-of-Malolos-Bulacan-Some-notes.pdf, "The First Philippine Republic", p. 904.</ref> Ang kaga-warang ito ay pinamunuan ni Don [[Baldomero Aguinaldo]] bilang Kalihim ng Digma.<ref>Malolos Historical Markers, "Secretaria de Guerra (Bahay ng Ejercito)", 2014, p. 963.</ref> Sa ilalim ng kanyang pamamahala, nagsilbi rin sa tanggapang ito si Heneral [[Antonio Luna]] bilang Direktor ng Digma noong huling bahagi ng 1898.<ref>History-of-Malolos-Bulacan-Some-notes.pdf, "The First Philippine Republic", p. 904.</ref>
 
Ang bahay ay orihinal na pagmamay-ari ni Don [[Jose Tiongson]], isang tanyag na mangangalakal sa bayan, at kalaunan ay ipinamana sa kanyang apo na si Arcadio Tiongson Ejercito.<ref>Tiongson, "The Women of Malolos", 2004, p. 104.</ref> Dahil sa istratehikong lokasyon nito sa gitna ng [[Pariancillo]] at tapat ng plaza ng katedral, naging sentro ito ng mga usaping pang-militar at depensa ng bagong itinatag na bansa.<ref>History-of-Malolos-Bulacan-Some-notes.pdf, "The First Philippine Republic", p. 906.</ref>
 
=== Ikalawang Digmaang Pandaigdig ===
Noong panahon ng pananakop ng mga Hapones (1942–1945), ang pamilya Ejercito ay nanatiling aktibo sa pagsuporta sa mga kilusang gerilya.<ref>Malolos During the Japanese Occupation.pdf, "Japanese Occupation", p. 21.</ref> Isa sa mga anak ni Arcadio, si Hector Ejercito Crisostomo, ay nakitalad bilang kasapi ng mga gerilya sa [[Bulakan]].<ref>Malolos During the Japanese Occupation.pdf, "Japanese Occupation", p. 33.</ref> Ang bahay ay naging saksi rin sa mga hirap na dinanas ng mga mamamayan sa ilalim ng administrasyong Hapones bago ang paglaya ng Malolos noong 1945.<ref>Malolos During the Japanese Occupation.pdf, "Japanese Occupation", p. 8.</ref>
 
== Arkitektura at Lokasyon ==
Ang istruktura ay isang tipikal na [[bahay-na-bato]] na may impluwensyang Kastila, na kinatatawanan ng mga malalaking bintanang capiz at maluluwag na silid.<ref>Malolos-Supling-ng-Kasaysayan.pdf, "Kasaysayan sa mga Larawan", 1999, p. 986.</ref> Matatagpuan ito sa isang panig ng plaza ng Malolos, katabi ng iba pang mga makasaysayang gusali tulad ng [[Katedral ng Malolos]] at ang mga tanggapan ng ibang kaga-waran ng Republika.<ref>History-of-Malolos-Bulacan-Some-notes.pdf, "The First Philippine Republic", p. 906.</ref>
 
== Pagkilala ==
Isang panandang pangkasaysayan ang ipinako sa gusali noong ika-14 ng Setyembre, 2014, bilang bahagi ng ika-116 na guning taon ng pagbubukas ng [[Kongreso ng Malolos]].<ref>Malolos Historical Markers, "Secretaria de Guerra (Bahay ng Ejercito)", 2014, p. 963.</ref> Muli itong isinaayos noong Mayo 2021 kasabay ng pagdiriwang ng Buwan ng Pambansang Pamana upang panatilihin ang kaayusan ng pook.<ref>Malolos Historical Markers, "Secretaria de Guerra (Bahay ng Ejercito)", 2014, p. 963.</ref>
 
== See also ==
* [[Unang Republika ng Pilipinas]]
* [[Baldomero Aguinaldo]]
* [[Antonio Luna]]
* [[Simbahan ng Barasoain]]
* [[Kadalagahan ng Malolos]]
 
== References ==
<ref>Malolos-Supling-ng-Kasaysayan.pdf, "Kasaysayan sa mga Larawan", 1999, p. 986.</ref>
<ref>Malolos Historical Markers, "Secretaria de Guerra (Bahay ng Ejercito)", 2014, p. 963.</ref>
<ref>R_326_2023.pdf, "MGA PAMANANG HINDI NATITINAG (BUILT HERITAGES)", 2023, p. 2.</ref>
<ref>History-of-Malolos-Bulacan-Some-notes.pdf, "The First Philippine Republic", p. 904, 906.</ref>
<ref>Tiongson, Nicanor G., "The Women of Malolos", 2004, p. 104.</ref>
<ref>Malolos During the Japanese Occupation.pdf, "Japanese Occupation", p. 8, 21, 33.</ref>
 
[[Category:Index]]
[[Category:Pook]]

Revision as of 01:26, 24 May 2026

Ang Tahanan ni Hukom Arcadio T. Ejercito (kilala rin bilang Bahay ng Ejercito o Secretaria de Guerra) ay isang makasaysayang gusali na matatagpuan sa panulukan ng Daang F. Estrella at Pariancillo sa Lungsod ng Malolos, Bulacan.[1] Nagsilbi itong tanggapan ng Kaga-warang ng Digma (Secretaria de Guerra) sa ilalim ng Unang Republika ng Pilipinas mula 1898 hanggang 1899.[2] Noong 2023, pormal itong kinilala bilang isa sa mga "Pamanang Hindi Natitinag" (Built Heritage) ng lungsod sa ilalim ng Kapasiyahang Panlungsod Blg. 326-2023.[3]

Kasaysayan

Panahon ng Republika

Nang ilipat ang kabisera ng rebolusyonaryong pamahalaan sa Malolos noong Setyembre 1898, ang bahay ni Hukom Arcadio T. Ejercito ay pinili bilang himpilan ng Kaga-warang ng Digma.[4] Ang kaga-warang ito ay pinamunuan ni Don Baldomero Aguinaldo bilang Kalihim ng Digma.[5] Sa ilalim ng kanyang pamamahala, nagsilbi rin sa tanggapang ito si Heneral Antonio Luna bilang Direktor ng Digma noong huling bahagi ng 1898.[6]

Ang bahay ay orihinal na pagmamay-ari ni Don Jose Tiongson, isang tanyag na mangangalakal sa bayan, at kalaunan ay ipinamana sa kanyang apo na si Arcadio Tiongson Ejercito.[7] Dahil sa istratehikong lokasyon nito sa gitna ng Pariancillo at tapat ng plaza ng katedral, naging sentro ito ng mga usaping pang-militar at depensa ng bagong itinatag na bansa.[8]

Ikalawang Digmaang Pandaigdig

Noong panahon ng pananakop ng mga Hapones (1942–1945), ang pamilya Ejercito ay nanatiling aktibo sa pagsuporta sa mga kilusang gerilya.[9] Isa sa mga anak ni Arcadio, si Hector Ejercito Crisostomo, ay nakitalad bilang kasapi ng mga gerilya sa Bulakan.[10] Ang bahay ay naging saksi rin sa mga hirap na dinanas ng mga mamamayan sa ilalim ng administrasyong Hapones bago ang paglaya ng Malolos noong 1945.[11]

Arkitektura at Lokasyon

Ang istruktura ay isang tipikal na bahay-na-bato na may impluwensyang Kastila, na kinatatawanan ng mga malalaking bintanang capiz at maluluwag na silid.[12] Matatagpuan ito sa isang panig ng plaza ng Malolos, katabi ng iba pang mga makasaysayang gusali tulad ng Katedral ng Malolos at ang mga tanggapan ng ibang kaga-waran ng Republika.[13]

Pagkilala

Isang panandang pangkasaysayan ang ipinako sa gusali noong ika-14 ng Setyembre, 2014, bilang bahagi ng ika-116 na guning taon ng pagbubukas ng Kongreso ng Malolos.[14] Muli itong isinaayos noong Mayo 2021 kasabay ng pagdiriwang ng Buwan ng Pambansang Pamana upang panatilihin ang kaayusan ng pook.[15]

See also

References

[16] [17] [18] [19] [20] [21]

  1. ↑ Malolos-Supling-ng-Kasaysayan.pdf, "Kasaysayan sa mga Larawan", 1999, p. 986.
  2. ↑ Malolos Historical Markers, "Secretaria de Guerra (Bahay ng Ejercito)", 2014, p. 963.
  3. ↑ R_326_2023.pdf, "MGA PAMANANG HINDI NATITINAG (BUILT HERITAGES)", 2023, p. 2.
  4. ↑ History-of-Malolos-Bulacan-Some-notes.pdf, "The First Philippine Republic", p. 904.
  5. ↑ Malolos Historical Markers, "Secretaria de Guerra (Bahay ng Ejercito)", 2014, p. 963.
  6. ↑ History-of-Malolos-Bulacan-Some-notes.pdf, "The First Philippine Republic", p. 904.
  7. ↑ Tiongson, "The Women of Malolos", 2004, p. 104.
  8. ↑ History-of-Malolos-Bulacan-Some-notes.pdf, "The First Philippine Republic", p. 906.
  9. ↑ Malolos During the Japanese Occupation.pdf, "Japanese Occupation", p. 21.
  10. ↑ Malolos During the Japanese Occupation.pdf, "Japanese Occupation", p. 33.
  11. ↑ Malolos During the Japanese Occupation.pdf, "Japanese Occupation", p. 8.
  12. ↑ Malolos-Supling-ng-Kasaysayan.pdf, "Kasaysayan sa mga Larawan", 1999, p. 986.
  13. ↑ History-of-Malolos-Bulacan-Some-notes.pdf, "The First Philippine Republic", p. 906.
  14. ↑ Malolos Historical Markers, "Secretaria de Guerra (Bahay ng Ejercito)", 2014, p. 963.
  15. ↑ Malolos Historical Markers, "Secretaria de Guerra (Bahay ng Ejercito)", 2014, p. 963.
  16. ↑ Malolos-Supling-ng-Kasaysayan.pdf, "Kasaysayan sa mga Larawan", 1999, p. 986.
  17. ↑ Malolos Historical Markers, "Secretaria de Guerra (Bahay ng Ejercito)", 2014, p. 963.
  18. ↑ R_326_2023.pdf, "MGA PAMANANG HINDI NATITINAG (BUILT HERITAGES)", 2023, p. 2.
  19. ↑ History-of-Malolos-Bulacan-Some-notes.pdf, "The First Philippine Republic", p. 904, 906.
  20. ↑ Tiongson, Nicanor G., "The Women of Malolos", 2004, p. 104.
  21. ↑ Malolos During the Japanese Occupation.pdf, "Japanese Occupation", p. 8, 21, 33.
Retrieved from "https://wikimalolos.com/wikimalolos/index.php?title=Secretaria_De_Guerra&oldid=7354"