Wiki Malolos

Loreto Lucero

Loreto Lucero ay isang guro at simbolo ng katapangan ng mga kababaihan mula sa Malolos, Bulacan, na kilala sa kanyang hayagang pagsuway at paglaban sa mapang-abusong kapangyarihan ng mga prayleng Espanyol noong huling bahagi ng ika-19 na dantaon.[1] Siya ay nagmula sa isang makabayang angkan sa Santa Isabel na may mahabang kasaysayan ng pakikipagtunggali sa mga mapang-aping awtoridad ng kolonyal na pamahalaan.[2] Ang kanyang pakikipaglaban sa hukuman laban sa isang prayle ay itinuturing na isa sa mga pinakaunang kaso ng paghahabla ng isang babae laban sa klerong Espanyol para sa pasalitang panggigipit.[3]

History

Angkan at Maagang Buhay

Si Loreto ay anak nina Antonio Lucero, na nagsilbing gobernadorcillo ng Santa Isabel sa loob ng ilang termino, at Simeona Estrella.[4] Ang pamilya Lucero ay kilala sa Malolos dahil sa kanilang paninindigan; ang kanyang ninuno na si Santiago Lucero ay nakipaglaban kay Prayle Francisco Miro noong dekada 1840 upang kilalanin ang kanyang pagkapanalo sa eleksyon bilang gobernadorcillo.[5]

Bilang isang propesyonal na guro o maestra proprietaria, si Loreto ay itinalaga bilang guro sa escuela de niñas sa coastal na nayon ng Pamarauan noong ika-6 ng Hunyo, 1893, na may buwanang sahod na walong piso.[6]

Hidwaan kay Fray Santiago Perez

Noong 1894, sa ilalim ng kura parokong si Fray Santiago Perez, naganap ang isang insidente sa tahanan ng mga Lucero.[7] Habang wala ang mga magulang ni Loreto, bumisita ang prayle at gumamit ng mga salitang itinuturing na "malaswa" o bastos sa pakikipag-usap sa dalaga.[8] Sa halip na matakot, buong tapang na hinampas ni Loreto ang prayle at ipinagtabuyan ito palabas ng kanilang bahay.[9]

Hindi rito nagtapos ang pagsuway ni Loreto. Isinakdal niya ang prayle sa hukuman, isang hakbang na hindi pa naririnig noon para sa isang Pilipina.[10] Sa kabila ng panganib sa kanyang katayuan, nanalo si Loreto sa kaso, na naging dahilan upang ilipat si Fray Perez sa ibang bayan at palitan ni Fray Angel Fernandez noong 1895.[11]

Ganting-salisig ng mga Awtoridad

Ang tagumpay ni Loreto ay nagdulot ng ganting-kilos mula sa mga awtoridad na Kastila. Noong Oktubre 1895, inaresto ang kanyang amang si Antonio Lucero sa paratang na kabilang siya sa mga "sospechosos" at katuwang ng mga desteradong "maginoo" ng Malolos.[12] Pinaglakad ang kanyang ama mula Malolos hanggang sa kabisera ng Bulakan bago ipiniit sa Bilibid, kung saan ito pumanaw noong Disyembre 11, 1895 dahil sa sakit na nakuha sa bilangguan.[13] Noong panahong ding iyon, sinuspinde si Loreto sa kanyang tungkulin bilang guro sa Pamarauan sa paratang ng kawalan ng interes at pagpapabaya, bagaman nais na niyang magbitiw noon dahil sa masamang kalusugan.[14]

Description

Panlipunang Aktibismo

Sa kabila ng mga trahedyang sinapit ng kanyang pamilya—kabilang ang pagkamatay ng kanyang kapatid na si Simplicio sa labanan sa La Loma noong Digmaang Pilipino-Amerikano—nanatiling aktibo si Loreto sa mga gawaing pambayan.[15] Noong 1906, isa siya sa tatlumpu't isang tagapagtatag ng barrio committee ng Santa Isabel para sa local committee ng Asociacion Femenista de Filipinas (AFF) sa Malolos.[16] Kasama niya rito ang mga tanyag na Kadalagahan ng Malolos sa pagtataguyod ng karapatan at kapakanan ng mga kababaihan.[17]

Significance

Ang ginawang paghampas at pagsakdal ni Loreto Lucero sa prayle ay kinikilala sa kasaysayan ng Malolos bilang isang pagkakataon kung saan "bumasag ang salamin ng kapangyarihan ng prayle."[18] Ang kanyang tapang ay nagsilbing inspirasyon sa mga kapwa niya babae at sa mga reformista ng Malolos na lumaban para sa kanilang karangalan at katarungan laban sa frailocracia.[19] Siya ay itinuturing na isa sa mga dakilang anak ng bayan na nagpakita ng talas ng isip at tibay ng loob sa harap ng panunupil.[20]

See also

Antonio Lucero

Santiago Lucero

Kadalagahan ng Malolos

Asociacion Femenista de Filipinas

Malolos

References

[21] [22] [23] [24] [25] [26] [27] [28] [29]

  1. ↑ The Women of Malolos, "The Women of the Provincial Elite and Social Change", 2004, p. 188.
  2. ↑ The Women of Malolos, "The Women of the Provincial Elite and Social Change", 2004, p. 188.
  3. ↑ The Women of Malolos, "The Women of the Provincial Elite and Social Change", 2004, p. 189.
  4. ↑ The Women of Malolos, "The Women of the Provincial Elite and Social Change", 2004, p. 188.
  5. ↑ The Women of Malolos, "The Political Background", 2004, p. 69-71.
  6. ↑ The Women of Malolos, "The Women of the Provincial Elite and Social Change", 2004, p. 189.
  7. ↑ Ang Malulos sa mga Dahon ng Kasaysayan, "Kabanata 1", 1934, p. 74.
  8. ↑ Ang Malulos sa mga Dahon ng Kasaysayan, "Kabanata 1", 1934, p. 74.
  9. ↑ Ang Malulos sa mga Dahon ng Kasaysayan, "Kabanata 1", 1934, p. 74.
  10. ↑ The Women of Malolos, "The Women of the Provincial Elite and Social Change", 2004, p. 189.
  11. ↑ The Women of Malolos, "The Women of the Provincial Elite and Social Change", 2004, p. 189.
  12. ↑ The Women of Malolos, "The Women of the Provincial Elite and Social Change", 2004, p. 189-190.
  13. ↑ The Women of Malolos, "The Women of the Provincial Elite and Social Change", 2004, p. 190.
  14. ↑ The Women of Malolos, "The Women of the Provincial Elite and Social Change", 2004, p. 189-190.
  15. ↑ The Women of Malolos, "The Women of the Provincial Elite and Social Change", 2004, p. 190.
  16. ↑ The Women of Malolos, "The Women of the Provincial Elite and Social Change", 2004, p. 190.
  17. ↑ The Women of Malolos, "Appendix B", 2004, p. 404.
  18. ↑ Ang Malulos sa mga Dahon ng Kasaysayan, "Kabanata 1", 1934, p. 617.
  19. ↑ Ang Malulos sa mga Dahon ng Kasaysayan, "Kabanata 1", 1934, p. 616.
  20. ↑ Ang Malulos sa mga Dahon ng Kasaysayan, "Kabanata 1", 1934, p. 38-39.
  21. ↑ The Women of Malolos, "The Women of the Provincial Elite and Social Change", 2004, p. 188.
  22. ↑ The Women of Malolos, "The Political Background", 2004, p. 69-71.
  23. ↑ Ang Malulos sa mga Dahon ng Kasaysayan, "Kabanata 1", 1934, p. 74.
  24. ↑ The Women of Malolos, "The Women of the Provincial Elite and Social Change", 2004, p. 189.
  25. ↑ The Women of Malolos, "The Women of the Provincial Elite and Social Change", 2004, p. 190.
  26. ↑ Ang Malulos sa mga Dahon ng Kasaysayan, "Kabanata 1", 1934, p. 617.
  27. ↑ Ang Malulos sa mga Dahon ng Kasaysayan, "Kabanata 1", 1934, p. 616.
  28. ↑ Ang Malulos sa mga Dahon ng Kasaysayan, "Kabanata 1", 1934, p. 38-39.
  29. ↑ The Women of Malolos, "Appendix B", 2004, p. 404.
Retrieved from "https://wikimalolos.com/wikimalolos/index.php?title=Loreto_Lucero&oldid=7197"