Casimiro Buendia

From Wiki Malolos
Jump to navigation Jump to search

Casimiro Buendia ay isang kilalang lider-politiko at reformista mula sa Malolos, Bulacan, na naglingkod bilang gobernadorcillo noong panahon ng Espanyol at naging aktibong bahagi ng lokal na pamahalaan sa ilalim ng Amerikano.[1] Siya ay kinikilala bilang isa sa mga haligi ng Masonerya sa bayan at kabilang sa mga naunang nagtaguyod ng sekularisasyon sa pamamagitan ng pagtatatag ng lokal na sangay ng Iglesia Filipina Independiente.[2]

Kasaysayan

Panunungkulan noong Panahon ng Espanyol

Noong 1880, si Casimiro Buendia ay nahalal bilang gobernadorcillo ng Malolos.[3] Gayunpaman, ang kanyang panunungkulan ay tumagal lamang ng limang buwan.[4] Siya ay pinigil sa kanyang tungkulin dahil sa mga paratang ng pagmamalabis sa kapangyarihan kaugnay ng isang isyu ng embargo, bagama't itinuturing ng ilang mga lokal na tala na ang pagpapatigil sa kanya ay may kinalaman sa umiiral na tensyon sa pagitan ng mga lokal na lider at ng klerong Espanyol.[5]

Pakikilahok sa Masonerya

Si Buendia ay isa sa mga tagapagtatag ng Lohia Kupang (Lodge Kupang), ang kauna-unahang lohiya ng mga Mason sa Malolos na itinatag noong Mayo 1894.[6] Sa organisasyong ito, nagsilbi siya bilang Segundo Vigilante.[7] Ang pag-anib niya sa Masonerya ay sumasalamin sa kanyang pakikiisa sa mga ideya ng liberalismo at ang hangarin na mabawasan ang kontrol ng mga prayle sa pamamalakad ng bayan.[8]

Serbisyo sa ilalim ng Pamahalaang Amerikano

Matapos ang Digmaang Pilipino-Amerikano, itinalaga si Buendia ng administrasyong militar ng Estados Unidos bilang pansamantalang Presidente Municipal (alkalde) ng Malolos noong Pebrero 1901.[9] Kinalaunan, noong 1902, siya ay nagsilbi naman bilang pangalawang punong bayan (Vice-President) sa ilalim ng lokal na administrasyon nina Ceferino Aldaba at Graciano Reyes.[10]

Personal na Buhay

Si Casimiro ay nagmula sa tanyag na pamilyang Buendia ng Malolos at kapatid ng makabayang si Saturnino Buendia, na ipinatapon sa Puerto Princesa noong 1895 dahil sa gawaing anti-prayle.[11] Siya ay ikinasal kay Silvestra Tiongson, na kapatid ng kilalang reformistang si Ponciano Tiongson.[12] Ang kanilang anak na si Mariano Tiongson Buendia ay napangasawa ni Juana T. Reyes, isa sa mga Kababaihan ng Malolos.[13]

Significance

Bilang isa sa mga progresibong lider ng Malolos, si Casimiro Buendia ay naging instrumento sa paghiwalay ng lokal na politika mula sa impluwensya ng simbahan.[14] Noong 1902, kasama sina Manuel Crisostomo at Saturnino Buendia, itinatag nila ang lokal na kapilya ng Iglesia Filipina Independiente (Aglipayan) sa Malolos bilang pagpapatuloy ng nasyonalistikong mithiin ng Rebolusyong Pilipino.[15]

See also

Saturnino Buendia

Manuel Crisostomo

Ponciano Tiongson

Lohia Kupang

References

[16] [17] [18] [19] [20] [21] [22] [23]

  1. Ang Malulos sa mga Dahon ng Kasaysayan, "Kabanata 1", 1934, p. 591.
  2. The Women of Malolos, "The Political Background", 2004, p. 117.
  3. Ang Malulos sa mga Dahon ng Kasaysayan, "Kabanata 6", 1934, p. 608.
  4. Ang Malulos sa mga Dahon ng Kasaysayan, "Kabanata 6", 1934, p. 608.
  5. Ang Malulos sa mga Dahon ng Kasaysayan, "Kabanata 6", 1934, p. 608.
  6. The Women of Malolos, "The Political Background", 2004, p. 84.
  7. Ang Malulos sa mga Dahon ng Kasaysayan, "Kabanata 1", 1934, p. 591.
  8. The Women of Malolos, "The Political Background", 2004, p. 85.
  9. Malolos-Supling ng Kasaysayan, "Ang Malolos sa Panahon ng Digmaang Pilipino-Amerikano", 1999, p. 42.
  10. Ang Malulos sa mga Dahon ng Kasaysayan, "Kabanata 1", 1934, p. 591.
  11. The Women of Malolos, "The Political Background", 2004, pp. 58-60.
  12. The Women of Malolos, "Biographies of the Women of Malolos", 2004, p. 259.
  13. The Women of Malolos, "Biographies of the Women of Malolos", 2004, p. 259.
  14. The Women of Malolos, "The Political Background", 2004, p. 117.
  15. The Women of Malolos, "The Political Background", 2004, p. 117.
  16. Ang Malulos sa mga Dahon ng Kasaysayan, "Kabanata 1", 1934, p. 591.
  17. Ang Malulos sa mga Dahon ng Kasaysayan, "Kabanata 6", 1934, p. 608.
  18. The Women of Malolos, "The Political Background", 2004, p. 117.
  19. The Women of Malolos, "The Political Background", 2004, p. 84.
  20. The Women of Malolos, "The Political Background", 2004, p. 85.
  21. The Women of Malolos, "The Political Background", 2004, pp. 58-60.
  22. The Women of Malolos, "Biographies of the Women of Malolos", 2004, p. 259.
  23. Malolos-Supling ng Kasaysayan, "Ang Malolos sa Panahon ng Digmaang Pilipino-Amerikano", 1999, p. 42.