Secretaria De Guerra

From Wiki Malolos
Revision as of 01:26, 24 May 2026 by User1 (talk | contribs)
Jump to navigation Jump to search

Ang Tahanan ni Hukom Arcadio T. Ejercito (kilala rin bilang Bahay ng Ejercito o Secretaria de Guerra) ay isang makasaysayang gusali na matatagpuan sa panulukan ng Daang F. Estrella at Pariancillo sa Lungsod ng Malolos, Bulacan.[1] Nagsilbi itong tanggapan ng Kaga-warang ng Digma (Secretaria de Guerra) sa ilalim ng Unang Republika ng Pilipinas mula 1898 hanggang 1899.[2] Noong 2023, pormal itong kinilala bilang isa sa mga "Pamanang Hindi Natitinag" (Built Heritage) ng lungsod sa ilalim ng Kapasiyahang Panlungsod Blg. 326-2023.[3]

Kasaysayan

Panahon ng Republika

Nang ilipat ang kabisera ng rebolusyonaryong pamahalaan sa Malolos noong Setyembre 1898, ang bahay ni Hukom Arcadio T. Ejercito ay pinili bilang himpilan ng Kaga-warang ng Digma.[4] Ang kaga-warang ito ay pinamunuan ni Don Baldomero Aguinaldo bilang Kalihim ng Digma.[5] Sa ilalim ng kanyang pamamahala, nagsilbi rin sa tanggapang ito si Heneral Antonio Luna bilang Direktor ng Digma noong huling bahagi ng 1898.[6]

Ang bahay ay orihinal na pagmamay-ari ni Don Jose Tiongson, isang tanyag na mangangalakal sa bayan, at kalaunan ay ipinamana sa kanyang apo na si Arcadio Tiongson Ejercito.[7] Dahil sa istratehikong lokasyon nito sa gitna ng Pariancillo at tapat ng plaza ng katedral, naging sentro ito ng mga usaping pang-militar at depensa ng bagong itinatag na bansa.[8]

Ikalawang Digmaang Pandaigdig

Noong panahon ng pananakop ng mga Hapones (1942–1945), ang pamilya Ejercito ay nanatiling aktibo sa pagsuporta sa mga kilusang gerilya.[9] Isa sa mga anak ni Arcadio, si Hector Ejercito Crisostomo, ay nakitalad bilang kasapi ng mga gerilya sa Bulakan.[10] Ang bahay ay naging saksi rin sa mga hirap na dinanas ng mga mamamayan sa ilalim ng administrasyong Hapones bago ang paglaya ng Malolos noong 1945.[11]

Arkitektura at Lokasyon

Ang istruktura ay isang tipikal na bahay-na-bato na may impluwensyang Kastila, na kinatatawanan ng mga malalaking bintanang capiz at maluluwag na silid.[12] Matatagpuan ito sa isang panig ng plaza ng Malolos, katabi ng iba pang mga makasaysayang gusali tulad ng Katedral ng Malolos at ang mga tanggapan ng ibang kaga-waran ng Republika.[13]

Pagkilala

Isang panandang pangkasaysayan ang ipinako sa gusali noong ika-14 ng Setyembre, 2014, bilang bahagi ng ika-116 na guning taon ng pagbubukas ng Kongreso ng Malolos.[14] Muli itong isinaayos noong Mayo 2021 kasabay ng pagdiriwang ng Buwan ng Pambansang Pamana upang panatilihin ang kaayusan ng pook.[15]

See also

References

[16] [17] [18] [19] [20] [21]

  1. ↑ Malolos-Supling-ng-Kasaysayan.pdf, "Kasaysayan sa mga Larawan", 1999, p. 986.
  2. ↑ Malolos Historical Markers, "Secretaria de Guerra (Bahay ng Ejercito)", 2014, p. 963.
  3. ↑ R_326_2023.pdf, "MGA PAMANANG HINDI NATITINAG (BUILT HERITAGES)", 2023, p. 2.
  4. ↑ History-of-Malolos-Bulacan-Some-notes.pdf, "The First Philippine Republic", p. 904.
  5. ↑ Malolos Historical Markers, "Secretaria de Guerra (Bahay ng Ejercito)", 2014, p. 963.
  6. ↑ History-of-Malolos-Bulacan-Some-notes.pdf, "The First Philippine Republic", p. 904.
  7. ↑ Tiongson, "The Women of Malolos", 2004, p. 104.
  8. ↑ History-of-Malolos-Bulacan-Some-notes.pdf, "The First Philippine Republic", p. 906.
  9. ↑ Malolos During the Japanese Occupation.pdf, "Japanese Occupation", p. 21.
  10. ↑ Malolos During the Japanese Occupation.pdf, "Japanese Occupation", p. 33.
  11. ↑ Malolos During the Japanese Occupation.pdf, "Japanese Occupation", p. 8.
  12. ↑ Malolos-Supling-ng-Kasaysayan.pdf, "Kasaysayan sa mga Larawan", 1999, p. 986.
  13. ↑ History-of-Malolos-Bulacan-Some-notes.pdf, "The First Philippine Republic", p. 906.
  14. ↑ Malolos Historical Markers, "Secretaria de Guerra (Bahay ng Ejercito)", 2014, p. 963.
  15. ↑ Malolos Historical Markers, "Secretaria de Guerra (Bahay ng Ejercito)", 2014, p. 963.
  16. ↑ Malolos-Supling-ng-Kasaysayan.pdf, "Kasaysayan sa mga Larawan", 1999, p. 986.
  17. ↑ Malolos Historical Markers, "Secretaria de Guerra (Bahay ng Ejercito)", 2014, p. 963.
  18. ↑ R_326_2023.pdf, "MGA PAMANANG HINDI NATITINAG (BUILT HERITAGES)", 2023, p. 2.
  19. ↑ History-of-Malolos-Bulacan-Some-notes.pdf, "The First Philippine Republic", p. 904, 906.
  20. ↑ Tiongson, Nicanor G., "The Women of Malolos", 2004, p. 104.
  21. ↑ Malolos During the Japanese Occupation.pdf, "Japanese Occupation", p. 8, 21, 33.
Retrieved from "https://wikimalolos.com/wikimalolos/index.php?title=Secretaria_De_Guerra&oldid=7354"