Secretaria De Guerra

From Wiki Malolos
Revision as of 01:27, 24 May 2026 by User1 (talk | contribs)
(diff) ← Older revision | Latest revision (diff) | Newer revision → (diff)
Jump to navigation Jump to search

Ang Tahanan ni Hukom Arcadio T. Ejercito (kilala rin bilang Bahay ng Ejercito o Secretaria de Guerra) ay isang makasaysayang gusali na matatagpuan sa panulukan ng Daang F. Estrella at Pariancillo sa Lungsod ng Malolos, Bulacan.[1] Nagsilbi itong tanggapan ng Kagawaran ng Digma (Secretaria de Guerra) sa ilalim ng Unang Republika ng Pilipinas mula 1898 hanggang 1899.[2] Noong 2023, pormal itong kinilala bilang isa sa mga "Pamanang Hindi Natitinag" (Built Heritage) ng lungsod sa ilalim ng Kapasiyahang Panlungsod Blg. 326-2023.[3]

Kasaysayan

Panahon ng Republika

Nang ilipat ang kabisera ng rebolusyonaryong pamahalaan sa Malolos noong Setyembre 1898, ang bahay ni Hukom Arcadio T. Ejercito ay pinili bilang himpilan ng Kagawaran ng Digma.[4] Ang kaga-warang ito ay pinamunuan ni Don Baldomero Aguinaldo bilang Kalihim ng Digma.[5] Sa ilalim ng kanyang pamamahala, nagsilbi rin sa tanggapang ito si Heneral Antonio Luna bilang Direktor ng Digma noong huling bahagi ng 1898.[6]

Ang bahay ay orihinal na pagmamay-ari ni Don Jose Tiongson, isang tanyag na mangangalakal sa bayan, at kalaunan ay ipinamana sa kanyang apo na si Arcadio Tiongson Ejercito.[7] Dahil sa istratehikong lokasyon nito sa gitna ng Pariancillo at tapat ng plaza ng katedral, naging sentro ito ng mga usaping pang-militar at depensa ng bagong itinatag na bansa.[8]

Ikalawang Digmaang Pandaigdig

Noong panahon ng pananakop ng mga Hapones (1942–1945), ang pamilya Ejercito ay nanatiling aktibo sa pagsuporta sa mga kilusang gerilya.[9] Isa sa mga anak ni Arcadio, si Hector Ejercito Crisostomo, ay nakitalad bilang kasapi ng mga gerilya sa Bulakan.[10] Ang bahay ay naging saksi rin sa mga hirap na dinanas ng mga mamamayan sa ilalim ng administrasyong Hapones bago ang paglaya ng Malolos noong 1945.[11]

Arkitektura at Lokasyon

Ang istruktura ay isang tipikal na bahay-na-bato na may impluwensyang Kastila, na kinatatawanan ng mga malalaking bintanang capiz at maluluwag na silid.[12] Matatagpuan ito sa isang panig ng plaza ng Malolos, katabi ng iba pang mga makasaysayang gusali tulad ng Katedral ng Malolos at ang mga tanggapan ng ibang kagawaran ng Republika.[13]

Pagkilala

Isang panandang pangkasaysayan ang ipinako sa gusali noong ika-14 ng Setyembre, 2014, bilang bahagi ng ika-116 na guning taon ng pagbubukas ng Kongreso ng Malolos.[14] Muli itong isinaayos noong Mayo 2021 kasabay ng pagdiriwang ng Buwan ng Pambansang Pamana upang panatilihin ang kaayusan ng pook.[15]

See also

References

[16] [17] [18] [19] [20] [21]

  1. ↑ Malolos-Supling-ng-Kasaysayan.pdf, "Kasaysayan sa mga Larawan", 1999, p. 986.
  2. ↑ Malolos Historical Markers, "Secretaria de Guerra (Bahay ng Ejercito)", 2014, p. 963.
  3. ↑ R_326_2023.pdf, "MGA PAMANANG HINDI NATITINAG (BUILT HERITAGES)", 2023, p. 2.
  4. ↑ History-of-Malolos-Bulacan-Some-notes.pdf, "The First Philippine Republic", p. 904.
  5. ↑ Malolos Historical Markers, "Secretaria de Guerra (Bahay ng Ejercito)", 2014, p. 963.
  6. ↑ History-of-Malolos-Bulacan-Some-notes.pdf, "The First Philippine Republic", p. 904.
  7. ↑ Tiongson, "The Women of Malolos", 2004, p. 104.
  8. ↑ History-of-Malolos-Bulacan-Some-notes.pdf, "The First Philippine Republic", p. 906.
  9. ↑ Malolos During the Japanese Occupation.pdf, "Japanese Occupation", p. 21.
  10. ↑ Malolos During the Japanese Occupation.pdf, "Japanese Occupation", p. 33.
  11. ↑ Malolos During the Japanese Occupation.pdf, "Japanese Occupation", p. 8.
  12. ↑ Malolos-Supling-ng-Kasaysayan.pdf, "Kasaysayan sa mga Larawan", 1999, p. 986.
  13. ↑ History-of-Malolos-Bulacan-Some-notes.pdf, "The First Philippine Republic", p. 906.
  14. ↑ Malolos Historical Markers, "Secretaria de Guerra (Bahay ng Ejercito)", 2014, p. 963.
  15. ↑ Malolos Historical Markers, "Secretaria de Guerra (Bahay ng Ejercito)", 2014, p. 963.
  16. ↑ Malolos-Supling-ng-Kasaysayan.pdf, "Kasaysayan sa mga Larawan", 1999, p. 986.
  17. ↑ Malolos Historical Markers, "Secretaria de Guerra (Bahay ng Ejercito)", 2014, p. 963.
  18. ↑ R_326_2023.pdf, "MGA PAMANANG HINDI NATITINAG (BUILT HERITAGES)", 2023, p. 2.
  19. ↑ History-of-Malolos-Bulacan-Some-notes.pdf, "The First Philippine Republic", p. 904, 906.
  20. ↑ Tiongson, Nicanor G., "The Women of Malolos", 2004, p. 104.
  21. ↑ Malolos During the Japanese Occupation.pdf, "Japanese Occupation", p. 8, 21, 33.
Retrieved from "https://wikimalolos.com/wikimalolos/index.php?title=Secretaria_De_Guerra&oldid=7355"