Nicolas Buendia

From Wiki Malolos
Jump to navigation Jump to search

Nicolas Buendia ay isang kilalang Pilipinong rebolusyonaryo, manananggol, at estadista mula sa Malolos, Bulacan.[1] Naglingkod siya bilang miyembro ng Katipunan sa ilalim ni Heneral Isidoro Torres noong panahon ng Himagsikang Pilipino at naging pangunahing lider-politiko sa ilalim ng pamahalaang Amerikano, kung saan siya ay nahalal bilang Presidente Municipal ng Malolos, Gobernador ng Bulacan, at miyembro ng Senado ng Pilipinas.[2]

Kasaysayan

Maagang Buhay at Rebolusyon

Si Nicolas Buendia ay anak ni Saturnino Buendia, isang makabayang lider sa Malolos na ipinatapon ng mga Espanyol sa Puerto Princesa noong 1895 dahil sa mga gawaing anti-prayle.[3] Sa gulang na 16, si Nicolas ay umanib sa Balangay Apuy ng Katipunan sa Malolos noong 1896.[4] Dahil sa kanyang pakikilahok sa himagsikan, siya ay dinakip, pinahirapan, at ibinilanggo ng mga Espanyol sa loob ng isa at kalahating taon.[5]

Noong panahon ng Unang Republika ng Pilipinas, nagsilbi siya bilang Unang Tenyente at Abanderado ng Battalion Central No. 2 sa ilalim ng pamumuno ni Heneral Isidoro Torres.[6] Ang batalyong ito ay nagsilbing bantay sa kabisera ng Republika sa Malolos at lumahok sa mga labanan laban sa mga Amerikano, partikular na sa Caloocan noong Pebrero 1899.[7]

Karerang Politikal

Matapos ang digmaan, si Buendia ay pumasok sa serbisyo sibil sa ilalim ng mga Amerikano. Nagsilbi siya bilang Kalihim Municipal ng Malolos hanggang sa kanyang pagbibitiw noong Agosto 16, 1903.[8] Noong Nobyembre 5, 1907, siya ay nahalal bilang Presidente Municipal ng Malolos sa ilalim ng bandila ng Partido Nacionalista Unionista, kung saan tinalo niya si Florencio Daluz.[9]

Noong 1916 hanggang 1919, siya ay naglingkod bilang Gobernador ng lalawigan ng Bulacan.[10] Bilang gobernador, naging prayoridad niya ang mga proyektong pang-imprastraktura gaya ng pagpapatayo ng mga artesian well at pagtatanim ng mga puno ng acacia sa paligid ng Malolos.[11] Siya rin ang nagmungkahi sa pamahalaang insular noong 1919 na maglaan ng pondo para sa pagpapatayo ng Bulacan Provincial Hospital gamit ang yaman na ipinamana ni Padre Gregorio Crisostomo.[12]

Serbisyo sa Bansa

Noong 1934, si Buendia ay naging delegado sa Constitutional Convention na bumalangkas ng Saligang Batas ng 1935.[13] Kalaunan, siya ay nahalal bilang miyembro ng Senado ng Pilipinas noong 1941, na kumakatawan sa unang distrito ng Bulacan bago ang pagsiklab ng Ikalawang Digmaang Pandaigdig.[14] Bukod sa kanyang karera sa gobyerno, siya ay naging aktibong miyembro ng Masonerya, kung saan siya ang nahalal na unang Venerable Master ng muling itinatag na lohiya sa Malolos noong 1918.[15]

Significance

Si Nicolas Buendia ay sumasalamin sa transisyon ng mga Pilipinong lider mula sa armadong pakikibaka para sa kalayaan tungo sa mapayapang pamamahala at pagsasabatas.[16] Ang kanyang pamilya ay isa sa mga haligi ng nasyonalismo sa Malolos, at ang kanyang mga kontribusyon sa kalusugang pampubliko at serbisyo sa lehislatura ay nananatiling bahagi ng kasaysayan ng Bulacan.[17]

See also

Isidoro Torres

Malolos

Unang Republika ng Pilipinas

Katipunan

References

[18] [19] [20] [21] [22] [23] [24] [25] [26] [27] [28]

  1. Ang Malulos sa mga Dahon ng Kasaysayan, "Nicolas Buendia y Buidon", 1934, p. 89.
  2. Historical Calendar latest as of 6-24-16, "Nicolas Buendia (1916-1919)", 2016.
  3. The-Women-of-Malolos.pdf, "The Political Background", 2004, pp. 58, 72.
  4. The-Women-of-Malolos.pdf, "The Political Background", 2004, p. 97.
  5. The-Women-of-Malolos.pdf, "The Political Background", 2004, p. 97.
  6. Malolos-Supling-ng-Kasaysayan.pdf, "Ang Malolos sa Panahon ng Digmaang Pilipino-Amerikano", p. 31.
  7. The-Women-of-Malolos.pdf, "The Political Background", 2004, p. 108.
  8. History-of-Malolos-Bulacan-Some-notes.pdf, "Growth of the Town", 1977, p. 108.
  9. Historical Calendar latest as of 6-24-16, "Nicolas Buendia (1916-1919)", 2016.
  10. Local-History-Region-III-Bulacan.pdf, "Bulacan", p. 87.
  11. The-Women-of-Malolos.pdf, "The Political Background", 2004, p. 113.
  12. Historical Calendar latest as of 6-24-16, "Nicolas Buendia (1916-1919)", 2016.
  13. Historical Calendar latest as of 6-24-16, "Nicolas Buendia (1916-1919)", 2016.
  14. Historical Calendar latest as of 6-24-16, "Nicolas Buendia (1916-1919)", 2016.
  15. The-Women-of-Malolos.pdf, "The Political Background", 2004, p. 117.
  16. The-Women-of-Malolos.pdf, "The Political Background", 2004, p. 112.
  17. Historical Calendar latest as of 6-24-16, "Nicolas Buendia (1916-1919)", 2016.
  18. Ang Malulos sa mga Dahon ng Kasaysayan, "Nicolas Buendia y Buidon", 1934, p. 89.
  19. Historical Calendar latest as of 6-24-16, "Nicolas Buendia (1916-1919)", 2016.
  20. The-Women-of-Malolos.pdf, "The Political Background", 2004, pp. 58, 72.
  21. The-Women-of-Malolos.pdf, "The Political Background", 2004, p. 97.
  22. Malolos-Supling-ng-Kasaysayan.pdf, "Ang Malolos sa Panahon ng Digmaang Pilipino-Amerikano", p. 31.
  23. The-Women-of-Malolos.pdf, "The Political Background", 2004, p. 108.
  24. History-of-Malolos-Bulacan-Some-notes.pdf, "Growth of the Town", 1977, p. 108.
  25. Local-History-Region-III-Bulacan.pdf, "Bulacan", p. 87.
  26. The-Women-of-Malolos.pdf, "The Political Background", 2004, p. 113.
  27. The-Women-of-Malolos.pdf, "The Political Background", 2004, p. 117.
  28. The-Women-of-Malolos.pdf, "The Political Background", 2004, p. 112.