Aguas Potables de Malolos
Ang Aguas Potables de Malolos, na kilala rin bilang Mariano S. Tengco Water Works o ang Malolos Water Cistern, ay isang makasaysayang imbakan ng tubig na matatagpuan sa Barrio San Vicente, Malolos, Bulacan.[1] Itinayo ito noong 1923 sa ilalim ng pamahalaang Amerikano upang magsilbing pangunahing depositoryo ng malinis na tubig para sa mga mamamayan ng bayan.[2] Noong 2001, pormal itong idineklara bilang bahagi ng National Historical Landmark ng Malolos dahil sa halaga nito sa kasaysayan at arkitektura ng lalawigan.[3]
Kasaysayan
Pagsisimula at Pagpaplano
Ang pangangailangan para sa isang maayos na sistema ng patubig sa Malolos ay naging prayoridad ng lokal na pamahalaan noong simula ng ika-20 dantaon. Noong 1921, sa mungkahi ni Presidente Municipal Mariano S. Tengco, inaprubahan ng Sangguniang Bayan ang pagpapatayo ng isang water works system.[4] Layunin ng proyektong ito na maghatid ng tubig sa mga kabahayan at magamit din sa pagpuksa ng mga sunog.[5]
Sa simula, naglaan ang konseho ng halagang P6,000 para sa proyekto, ngunit nadagdagan pa ito ng P4,000 noong Hunyo 1921 dahil sa laki ng kakailanganing gugulin.[6] Noong Mayo 1922, ang kontrata para sa pagtatayo ng pasilidad ay nakuha ng Mas Construction Company mula sa Maynila sa halagang P22,600.[7]
Pagpapangalan at Konstruksyon
Pumanaw si Mariano S. Tengco bago pa man matapos ang konstruksyon ng tangke. Bilang pagkilala sa kanyang dedikasyon at pagsusumakit na maisakatuparan ang proyekto, nagpasa ng resolusyon ang Sangguniang Bayan noong Marso 28, 1923, na nagpapangalan sa pasilidad bilang Mariano S. Tengco Water Works.[8] Ang pasilidad ay nagsilbing "buhay na alaala" sa yumaong pangulo ng bayan.[9]
Paglalarawan
Ang Aguas Potables de Malolos ay isang mataas na istruktura na may sukat na 80 talampakan (80 feet).[10] Ito ay matatagpuan sa Plaza Torres (na dating kilala bilang Plaza Blumentritt), sa tapat ng padaluyan ng tubig at malapit sa dating clocktower ng katedral.[11] Ang disenyo nito ay sumasalamin sa arkitektura ng panahon ng Amerikano at itinuturing na isa sa mga pambihirang halimbawa ng ganitong uri ng istruktura sa Bulacan.[12]
Kabuluhan
Bilang bahagi ng pag-unlad ng Malolos tungo sa modernisasyon noong unang bahagi ng ika-20 dantaon, ang tangke ng tubig ay naging simbolo ng pagsisikap ng mga Pilipino na mapabuti ang serbisyo sibil at kalusugang pampubliko.[13] Noong Agosto 15, 2001, sa bisa ng resolusyon ng Pambansang Komisyong Pangkasaysayan ng Pilipinas (NHCP), ang Aguas Potables ay pormal na isinama sa deklarasyon ng Historic Town Center ng Malolos bilang isang National Historical Landmark.[14]
See also
References
- ↑ Malolos Heritage Zone, "The Malolos Historic Town Center", 2018, p. 996.
- ↑ Malolos_Historic_Town_Center, "Built heritage", p. 1067.
- ↑ NHI Res 2 2001, "Resolution No. 2, S. 2001", 2001, p. 3.
- ↑ Ang Malulos sa mga Dahon ng Kasaysayan, "Kabanata 8", 1934, p. 121.
- ↑ Ang Malulos sa mga Dahon ng Kasaysayan, "Kabanata 8", 1934, p. 121.
- ↑ Ang Malulos sa mga Dahon ng Kasaysayan, "Kabanata 8", 1934, p. 122.
- ↑ Ang Malulos sa mga Dahon ng Kasaysayan, "Kabanata 8", 1934, p. 123.
- ↑ Ang Malulos sa mga Dahon ng Kasaysayan, "Kabanata 8", 1934, p. 123.
- ↑ Ang Malulos sa mga Dahon ng Kasaysayan, "Kabanata 8", 1934, p. 123.
- ↑ Malolos Heritage Zone, "The Malolos Historic Town Center", 2018, p. 996.
- ↑ Malolos Heritage Zone, "The Malolos Historic Town Center", 2018, p. 996.
- ↑ Malolos_Historic_Town_Center, "Built heritage", p. 1067.
- ↑ The-Women-of-Malolos, "The Political Background", 2004, p. 113.
- ↑ NHI Res 2 2001, "Resolution No. 2, S. 2001", 2001, p. 3.
- ↑ Malolos Heritage Zone, "The Malolos Historic Town Center", 2018, p. 996.
- ↑ Malolos_Historic_Town_Center, "Built heritage", p. 1067.
- ↑ NHI Res 2 2001, "Resolution No. 2, S. 2001", 2001, p. 3.
- ↑ Ang Malulos sa mga Dahon ng Kasaysayan, "Kabanata 8", 1934, pp. 121-123.
- ↑ The-Women-of-Malolos, "The Political Background", 2004, p. 113.