Barasoain

From Wiki Malolos
Jump to navigation Jump to search

Ang Bayan ng Barasoain ay isang dating malayang munisipalidad sa lalawigan ng Bulakan na ngayon ay bahagi na ng Lungsod ng Malolos.[1] Ito ay naging tanyag sa kasaysayan ng Pilipinas bilang dambana ng nasyonalismo dahil sa loob ng Simbahan ng Barasoain itinatag ang Kongreso ng Malolos at ang Unang Republika ng Pilipinas noong 1899.[2] Ang pangalang "Barasoain" ay hango sa isang pook sa Navarra, Espanya, na dinala rito ng mga misyonerong Agustino.[3] Mayroon ding lokal na etimolohiya na nagsasabing ito ay mula sa pariralang "Baras ng Suwail," na tumutukoy sa katapangan ng mga naninirahan dito laban sa mga kolonyalistang Espanyol.[4]

Kasaysayan

Pagkakatatag bilang Bayan

Noong una, ang Barasoain ay nagsimula bilang isang sityo o distrito ng Malolos.[5] Noong ika-31 ng Agosto, 1859, sa bisa ng isang dekreto ng pamahalaang Kastila, pormal na inihiwalay ang Barasoain bilang isang sariling bayan at parokya mula sa Malolos, kasabay ng bayan ng Santa Isabel.[6][7] Si Don Alejandro Valenzuela ang hinirang na kauna-unahang gobernadorcillo ng Barasoain.[8]

Panahon ng Republika at Himagsikan

Sa panahon ng Himagsikang Pilipino, ang Barasoain ay naging istratehikong pook. Noong 1898, ito ang napiling maging luklukan ng pamahalaan ni Heneral Emilio Aguinaldo.[9] Noong ika-15 ng Setyembre, 1898, binuksan sa loob ng simbahan ang makasaysayang Kongreso ng Malolos.[10] Sa panahong ito, ang kumbento ng Barasoain ay nagsilbi ring tahanan ng Universidad Literaria de Filipinas, ang unang sekular na unibersidad sa bansa.[11] Sa kabila nito, si Aguinaldo ay nanatili sa kumbento ng Katedral ng Malolos na nagsilbing kanyang palasyo presidensiyal.[12]

Pananakop ng mga Amerikano at Pagsasanib

Noong Marso 31, 1899, matapos ang matinding labanan sa pagitan ng mga Pilipino at Amerikano, nasakop ang Barasoain at sinunog ng mga umatras na kawal na Pilipino ang ilang bahagi ng bayan upang hindi ito mapakinabangan ng mga kaaway.[13] Noong Pebrero 1900, sa ilalim ng pamahalaang militar ng Estados Unidos, hinirang si Don Antonio Chiong bilang Pangulong Bayan.[14]

Dahil sa mga suliraning pinansyal at upang mapadali ang administrasyon, ang mga munisipalidad ng Barasoain at Santa Isabel ay muling isinama sa bayan ng Malolos noong 1903 sa pamamagitan ng batas ng Komisyon ng Pilipinas.[15][16]

Heograpiya at Baranggay

Noong ito ay isa pang ganap na munisipalidad noong 1883, ang Barasoain ay binubuo ng labing-anim na mga baranggay o nayon:[17]

Pamana at Kultura

Dahil sa makasaysayang papel nito, ang Barasoain ay itinuturing na "Duyan ng Demokrasya sa Silangan."[18] Ang imahe ng simbahan ay madalas na itinatampok sa sampung pisong papel ng Pilipinas bilang pagkilala sa kahalagahan nito sa pagkabuo ng bansa.[19] Ang pista ng bayan ay ipinagdiriwang tuwing buwan ng Disyembre, kasabay ng kapistahan ng Nuestra Señora del Carmen.[20]

See also

References

[21] [22] [23] [24] [25] [26]

  1. ↑ Malolos Heritage Zone, "History", 2018, p. 1016.
  2. ↑ Malolos Historical Markers, "Simbahan ng Barasoain", 2014, p. 1049.
  3. ↑ Malolos-Supling-ng-Kasaysayan, "Barasoain", 1999, p. 1079.
  4. ↑ Malolos-Supling-ng-Kasaysayan, "Malolos 1225-1899", 1999, p. 1082.
  5. ↑ History-of-Malolos-Bulacan-Some-notes, "Growth of the Town", p. 603.
  6. ↑ Ang Malulos sa mga Dahon ng Kasaysayan, "Barasoain Dating Segundo Distrito ng Malolos", 1934, p. 493.
  7. ↑ Malolos Historical Data Papers, "A Short History of the District and the Catholic Church of Barasoain", p. 1029.
  8. ↑ Ang Malulos sa mga Dahon ng Kasaysayan, "Barasoain Dating Segundo Distrito ng Malolos", 1934, p. 493.
  9. ↑ History-of-Malolos-Bulacan-Some-notes, "Introduction", p. 602.
  10. ↑ History-of-Malolos-Bulacan-Some-notes, "Appendix B", p. 612.
  11. ↑ Malolos Heritage Zone, "History", 2018, p. 1017.
  12. ↑ Malolos-Supling-ng-Kasaysayan, "Panimula", 1999, p. 1086.
  13. ↑ Malolos Heritage Zone, "History", 2018, p. 962.
  14. ↑ Ang Malulos sa mga Dahon ng Kasaysayan, "Huling Yugto ng Rebolusyon ng Bayan", 1934, p. 509.
  15. ↑ Malolos Heritage Zone, "History", 2018, p. 1016.
  16. ↑ Malolos-Supling-ng-Kasaysayan, "Panimula", 1999, p. 1086.
  17. ↑ Ang Malulos sa mga Dahon ng Kasaysayan, "Documento del Estado Expresivo de los Barrios... 1883", 1934, p. 501.
  18. ↑ Malolos-Supling-ng-Kasaysayan, "Simbahan ng Barasoain", 1999, p. 1081.
  19. ↑ Malolos-Supling-ng-Kasaysayan, "Ang Simbahan ng Barasoain sa Perang Papel", 1999, p. 1081.
  20. ↑ Malolos-Supling-ng-Kasaysayan, "Barasoain", 1999, p. 1079.
  21. ↑ Malolos Heritage Zone, "History", 2018, p. 1016-1017, 962.
  22. ↑ Malolos Historical Markers, "Simbahan ng Barasoain", 2014, p. 1049-1050.
  23. ↑ Malolos-Supling-ng-Kasaysayan, "Barasoain", 1999, p. 1079, 1081-1082, 1086.
  24. ↑ Ang Malulos sa mga Dahon ng Kasaysayan, "Barasoain Dating Segundo Distrito ng Malolos", 1934, p. 493, 501, 509.
  25. ↑ Malolos Historical Data Papers, "A Short History of the District and the Catholic Church of Barasoain", p. 1029.
  26. ↑ History-of-Malolos-Bulacan-Some-notes, "Growth of the Town", p. 603, 612.
Retrieved from "https://wikimalolos.com/wikimalolos/index.php?title=Barasoain&oldid=7326"