Damaso Caluag
Kumita ng unang liwanag sa Sta. Isabel, Malulos, Bulakan, noong ika-11 ng Disyembre ng 1878. Nag-aral ng preparatoria sa paaralan ni Prof. Teodoro Sandiko sa Malulos noong 1887 hanggang 1888. Nag-aral ng una at ikalawang ensenanza sa Ateneo Municipal sa Maynila. Naanib sa Katipunan ni Andres Bonifacio ng 1896. Nagbatsilyer sa Artes sa Ateneo Municipal sa Maynila noong 1898. Naging Teniente Koronel ng Milicias ni Aguinaldo ng 1898. Kapitan ng Compania Volante ng Batallon Central No. 2 ni Hen. Isidoro Torres ng 1898 at 1899. Nag-aral sa Academia de Derecho sa Maynila ng 1901 hanggang 1903. Naging pangalwang Panulong Bayan sa Malulos noong 1906 hanggang 1912 at Presidente Municipal ng nasabing bayan ng taong 1912 hanggang 1916. [1]
Damaso Caluag (Disyembre 11, 1878 – ?) ay isang rebolusyonaryong Pilipino, opisyal ng militar, at lingkod-bayan mula sa Malolos, Bulacan.[2] Siya ay naglingkod bilang mataas na opisyal sa hukbo ng Unang Republika ng Pilipinas at naging tanyag na lider-politiko sa ilalim ng pamahalaang Amerikano, kung saan siya ay nahalal bilang Presidente Municipal ng Malolos.[3]
History
Maagang Buhay at Edukasyon
Isinilang si Damaso Caluag noong Disyembre 11, 1878 sa nayon ng Santa Isabel, Malolos.[4] Siya ay anak ng paring sekular na si Padre Agustin Tantoco, na naging kura paroko ng Calumpit at isa sa mga tagasulong ng Katipunan sa Bulacan.[5] Dahil sa kanyang pamilya, siya ay naging unang pinsan ng mga tanyag na Kababaihan ng Malolos tulad nina Basilia, Maria, at Teresa Tantoco.[6]
Tinapos ni Caluag ang kanyang preparatoria sa ilalim ng kilalang guro at rebolusyonaryong si Teodoro Sandiko noong 1887 hanggang 1888.[7] Nagpatuloy siya ng pag-aaral sa Ateneo Municipal de Manila para sa kanyang primera at segunda enseñanza, kung saan niya natamo ang titulong Bachiller en Artes noong 1898.[8] Kalaunan, nag-aral din siya sa Academia de Derecho mula 1901 hanggang 1903.[9]
Pakikilahok sa Rebolusyon
Noong 1896, umanib si Caluag sa Katipunan sa ilalim ng pamumuno ni Andres Bonifacio.[10] Naging bahagi siya ng Balangay Apuy, ang unang sangay ng Katipunan sa Malolos.[11] Noong panahon ng Republika sa ilalim ni Emilio Aguinaldo, hinirang siya bilang Tenyente Koronel ng Milicias noong 1898.[12] Naglingkod din siya bilang Kapitan ng Compania Volante ng Batallon Central No. 2 sa ilalim ni Heneral Isidoro Torres noong kasagsagan ng Digmaang Pilipino-Amerikano (1898–1899).[13] Bukod sa serbisyo-militar, kinilala rin siya bilang isa sa mga pangunahing nag-abuloy ng bigas mula sa Santa Isabel para sa pangangailangan ng hukbong Pilipino.[14]
Karerang Politikal
Matapos ang digmaan, pumasok si Caluag sa serbisyo sibil. Nagsilbi siya bilang pangalawang pangulo (Vice-President) ng Malolos mula 1906 hanggang 1912.[15] Noong 1912, siya ay nahalal bilang Presidente Municipal (alkalde) ng Malolos at nanungkulan hanggang 1916.[16] Ang kanyang panunungkulan ay naging matagumpay sa kabila ng mga hamon sa lokal na politika at transisyon sa ilalim ng kolonyalismong Amerikano.[17]
Significance
Si Damaso Caluag ay sumasalamin sa aktibong pakikilahok ng mga principalia at edukadong elit ng Malolos sa adhikain ng kalayaan. Ang kanyang mga kontribusyon sa militar at sibil na pamamahala ay nagpapakita ng dedikasyon ng pamilyang Tantoco-Caluag sa pagtataguyod ng nasyonalismong Pilipino, hindi lamang sa larangan ng digmaan kundi maging sa paglilingkod sa bayan.[18]
See also
References
- ↑ Bautista, Malulos p. 13-14
- ↑ Ang Malulos sa mga Dahon ng Kasaysayan, "Damaso Caluag", 1934, p. 94.
- ↑ Historical Calendar latest as of 6-24-16, "Disyembre 11, 1878 –KAPANGANAKAN NI DAMASO CALUAG", 2016.
- ↑ Ang Malulos sa mga Dahon ng Kasaysayan, "Damaso Caluag", 1934, p. 94.
- ↑ The Women of Malolos, "The Political Background", 2004, p. 169.
- ↑ The Women of Malolos, "The Political Background", 2004, p. 169.
- ↑ Ang Malulos sa mga Dahon ng Kasaysayan, "Damaso Caluag", 1934, p. 94.
- ↑ Ang Malulos sa mga Dahon ng Kasaysayan, "Damaso Caluag", 1934, p. 94.
- ↑ Ang Malulos sa mga Dahon ng Kasaysayan, "Damaso Caluag", 1934, p. 94.
- ↑ Ang Malulos sa mga Dahon ng Kasaysayan, "Damaso Caluag", 1934, p. 94.
- ↑ MALOLOSINA, "BALANGAY APUY OF THE KATIPUNAN", p. 11-12.
- ↑ Ang Malulos sa mga Dahon ng Kasaysayan, "Damaso Caluag", 1934, p. 94.
- ↑ Ang Malulos sa mga Dahon ng Kasaysayan, "Damaso Caluag", 1934, p. 94.
- ↑ The Women of Malolos, "The Political Background", 2004, p. 169.
- ↑ Ang Malulos sa mga Dahon ng Kasaysayan, "Damaso Caluag", 1934, p. 94.
- ↑ Historical Calendar latest as of 6-24-16, "Disyembre 11, 1878 –KAPANGANAKAN NI DAMASO CALUAG", 2016.
- ↑ Ang Malulos sa mga Dahon ng Kasaysayan, "Damaso Caluag", 1934, p. 94.
- ↑ The Women of Malolos, "The Political Background", 2004, p. 169.
- ↑ Ang Malulos sa mga Dahon ng Kasaysayan, "Damaso Caluag", 1934, p. 94.
- ↑ Historical Calendar latest as of 6-24-16, "Disyembre 11, 1878 –KAPANGANAKAN NI DAMASO CALUAG", 2016.
- ↑ The Women of Malolos, "The Political Background", 2004, p. 169.
- ↑ MALOLOSINA, "BALANGAY APUY OF THE KATIPUNAN", p. 11-12.
- ↑ Malolos-Supling ng Kasaysayan, "Ang Katipunan sa Bulakan", 1999, p. 11-12.
