Balangay Apuy

From Wiki Malolos
Jump to navigation Jump to search

Ang Balangay Apuy ay ang kauna-unahang sangay o balangay ng Katipunan na itinatag sa bayan ng Malolos, Bulacan, noong panahon ng Himagsikang Pilipino.[1] Itinatag ito noong Marso 1896 at nagsilbing sentro ng rebolusyonaryong pakikibaka sa lalawigan sa ilalim ng kapangyarihan nina Andres Bonifacio at Emilio Jacinto.[2] Ang balangay na ito ang naging pundasyon ng Sangguniang Lalawigan Apuy na nagbuklod sa iba't ibang rebolusyonaryong pangkat sa buong Bulacan.[3]

History

Pagkakatatag at Pag-anib

Noong Marso 1896, ang mga taga-Malolos na sina Isidoro Torres, Ramon Gonzalez de Leon, at Luis Gatmaytan ay tinanggap sa Katipunan sa Maynila.[4] Sila, kasama si Doroteo Karagdag ng bayan ng Bulakan, ay binigyan ng kapangyarihang magtatag ng mga balangay sa kanilang lalawigan.[5] Ang proseso ng pagtanggap ng mga kasapi ay isinasagawa sa pamamagitan ng isang mahigpit na pagsusubok at ang paglagda sa dokumento gamit ang sariling dugo o blood compact.[6]

Sangguniang Lalawigan Apuy

Dahil sa mabilis na pagdami ng mga kasapi, itinatag noong Agosto 1896 ang Sangguniang Lalawigan Apuy upang pamunuan ang lahat ng sangay ng Katipunan sa Bulacan.[7] Noong Nobyembre 1896, sa ilalim ng pamumuno ni Isidoro Torres, ang mga kasapi ng balangay ay napilitang lumikas mula sa kapatagan patungong Masukol, Paombong, at kalaunan ay sa mga kabundukan dahil sa kakulangan ng sandata at matinding pag-uusig ng mga Espanyol.[8]

Description

Pamunuan at Kasapi

Ang Balangay Apuy ay binuo ng mga prominenteng ilustrado at karaniwang mamamayan ng Malolos na gumamit ng mga simbolikong pangalan sa loob ng samahan:[9]

  • Pangulo: Luis Gatmaytan (simbolikong pangalan: Bulalakaw)
  • Kalihim: Ramon Gonzalez de Leon (simbolikong pangalan: Buhawe)
  • Ingat-yaman: Victorino Gatmaytan (simbolikong pangalan: Kalipulako)
  • Tagausig: Antonio Bautista (simbolikong pangalan: Kidlat)
  • Taliba: Gregorio Santos (simbolikong pangalan: Talim)
  • Mabalasik: Romualdo Concepcion (simbolikong pangalan: Kilabot)

Kabilang din sa mga kasapi sina Donato Teodoro, Damaso Caluag, Dionisio Dimagiba, at Agrifino Buendia.[10]

Istratehikong Lokasyon

Ang mga nayon tulad ng Atlag ay nagsilbing istratehikong tagpuan ng mga kasapi ng Balangay Apuy.[11] Ang pangalang "Atlag" ay pinaniniwalaang nagmula sa obserbasyon ng mga gwardiya sibil na ang mga rebolusyonaryo ay "at lagi" palang naroroon upang magplano ng pagsalakay.[12]

Significance

Ang Balangay Apuy ang naging gulugod ng armadong pakikibaka sa Bulacan na naghantong sa pagkatalo ng mga puwersang Espanyol sa Labanan sa Malolos noong Hunyo 1, 1897.[13] Ang organisasyong ito ang naglatag ng seguridad at suportang lokal para sa paglipat ng kabisera ng Unang Republika ng Pilipinas sa Malolos noong 1898.[14] Marami sa mga opisyal nito ang kalaunan ay naging mga heneral at matataas na pinuno ng pamahalaang rebolusyonaryo.[15]

See also

Katipunan

Isidoro Torres

Malolos

Unang Republika ng Pilipinas

References

[16] [17] [18] [19] [20] [21] [22] [23] [24]

  1. ↑ MALOLOSINA, "BALANGAY APUY OF THE KATIPUNAN", p. 11.
  2. ↑ Ang Malulos sa mga Dahon ng Kasaysayan, "ANG PAGTATATAG NG SANGAY NG KATIPUNAN", 1934, p. 56.
  3. ↑ Malolos-Supling ng Kasaysayan, "MALOLOS... MULA BALANGAY APUY HANGGANG SA KONGRESO", 1999, p. 15.
  4. ↑ MALOLOSINA, "BALANGAY APUY OF THE KATIPUNAN", p. 11.
  5. ↑ Ang Malulos sa mga Dahon ng Kasaysayan, "ANG PAGTATATAG NG SANGAY NG KATIPUNAN", 1934, p. 56.
  6. ↑ Malolos-Supling ng Kasaysayan, "MALOLOS... MULA BALANGAY APUY HANGGANG SA KONGRESO", 1999, p. 15.
  7. ↑ Ang Malulos sa mga Dahon ng Kasaysayan, "ANG PAGTATATAG NG SANGAY NG KATIPUNAN", 1934, p. 56.
  8. ↑ Malolos-Supling ng Kasaysayan, "MALOLOS... MULA BALANGAY APUY HANGGANG SA KONGRESO", 1999, p. 20.
  9. ↑ Ang Malulos sa mga Dahon ng Kasaysayan, "BALANGAY AT SANGUNIANG APUY", 1934, p. 12, 56.
  10. ↑ MALOLOSINA, "BALANGAY APUY OF THE KATIPUNAN", p. 11-12.
  11. ↑ Kudlit ng Kalinangang Pilipino sa Bulacan, "Ang Paliwanag sa Likod ng Dalawang Magkaibang Araw...", p. 25.
  12. ↑ Kudlit ng Kalinangang Pilipino sa Bulacan, "Ang Paliwanag sa Likod ng Dalawang Magkaibang Araw...", p. 25.
  13. ↑ MALOLOSINA, "BALANGAY APUY OF THE KATIPUNAN", p. 13.
  14. ↑ Malolos-Supling ng Kasaysayan, "MALOLOS... MULA BALANGAY APUY HANGGANG SA KONGRESO", 1999, p. 15, 32.
  15. ↑ Ang Malulos sa mga Dahon ng Kasaysayan, "BALANGAY AT SANGUNIANG APUY", 1934, p. 12.
  16. ↑ MALOLOSINA, "BALANGAY APUY OF THE KATIPUNAN", p. 11.
  17. ↑ Ang Malulos sa mga Dahon ng Kasaysayan, "ANG PAGTATATAG NG SANGAY NG KATIPUNAN", 1934, p. 56.
  18. ↑ Malolos-Supling ng Kasaysayan, "MALOLOS... MULA BALANGAY APUY HANGGANG SA KONGRESO", 1999, p. 15.
  19. ↑ MALOLOSINA, "BALANGAY APUY OF THE KATIPUNAN", p. 11-12.
  20. ↑ Ang Malulos sa mga Dahon ng Kasaysayan, "BALANGAY AT SANGUNIANG APUY", 1934, p. 12, 56.
  21. ↑ Malolos-Supling ng Kasaysayan, "MALOLOS... MULA BALANGAY APUY HANGGANG SA KONGRESO", 1999, p. 20.
  22. ↑ Kudlit ng Kalinangang Pilipino sa Bulacan, "Ang Paliwanag sa Likod ng Dalawang Magkaibang Araw...", p. 25.
  23. ↑ MALOLOSINA, "BALANGAY APUY OF THE KATIPUNAN", p. 13.
  24. ↑ Malolos-Supling ng Kasaysayan, "MALOLOS... MULA BALANGAY APUY HANGGANG SA KONGRESO", 1999, p. 32.
Retrieved from "https://wikimalolos.com/wikimalolos/index.php?title=Balangay_Apuy&oldid=7187"