Tulay Tampoy

From Wiki Malolos
Jump to navigation Jump to search

Ang Tulay Tampoy, na kilala rin sa opisyal na pangalang Tulay Heneral Felipe Estrella, ay isang makasaysayang tulay-na-bato na nag-uugnay sa kabayanan ng Malolos at sa dating bayan ng Barasoain sa lalawigan ng Bulacan.[1] Ito ay tinatawid ang Ilog Tampoy, na noong araw ay nagsisilbing pangunahing daanan ng transportasyon at komersyo sa bayan.[2] Noong 2023, pormal itong kinilala bilang isa sa mga "Pamanang Hindi Natitinag" (Built Heritage) ng lungsod sa ilalim ng Kapasiyahang Panlungsod Blg. 326-2023.[3]

Kasaysayan

Pagkakabuo at Transisyon

Ang estruktura ay orihinal na yari sa kahoy noong itayo ito noong taong 1768.[4] Noong taong 1810, sa ilalim ng pamumunong Espanyol, ito ay ginawang isang ganap na tulay-na-bato.[5] Naging mahalaga ang papel ng tulay na ito sa pag-uugnay sa mga mamamayan ng Malolos at Barasoain, lalo na nang paghiwalayin ang dalawa bilang magkaibang bayan noong 1859 hanggang sa muli itong pag-isahin sa ilalim ng pamahalaang Amerikano noong 1903.[6]

Papel sa Himagsikan

Noong panahon ng Unang Republika ng Pilipinas, ang Tulay Tampoy ay naging saksi sa mahahalagang kaganapan sa kasaysayan ng bansa.[7] Noong ika-23 ng Enero, 1899, ang maringal na parada para sa pasinaya ng Republika at ang panunumpa ni Heneral Emilio Aguinaldo ay dumaan sa ibabaw ng tulay na ito patungong Simbahan ng Barasoain.[8] Sa panahong din ito, ang tulay ay naging istratehikong punto kung saan ang mga kawal ay nagsagawa ng mga pagsisiyasat sa mga pumapasok sa poblasyon.[9]

Pagpapangalan at Renobasyon

Noong 1920, ang tulay ay pormal na ipinangalan kay Heneral Felipe Estrella, isang rebolusyonaryong bayani mula sa Malolos na nagpamalas ng katapangan at namatay sa Labanan sa San Ildefonso noong Disyembre 1897.[10] Noong taong 1926, sumailalim ang tulay sa isang malawakang renobasyon kung saan nilagyan ito ng mga konkretong balustrades, mga poste ng ilaw, at mga bangketa sa magkabilang panig.[11]

Paglalarawan

Ang Tulay Tampoy ay matatagpuan sa Daang Estrella (dating Cigarillera Street) sa Barrio Santo Rosario.[12] Ang disenyo nito ay nagpapakita ng ebolusyon mula sa arkitekturang Espanyol patungo sa mga pagbabagong ginawa noong panahon ng Amerikano.[13] Sa paligid nito ay matatagpuan ang mga makasaysayang tahanan, kabilang ang bahay ng pamilya Tanchanco at ang tsalet ni Ramon de Leon.[14]

Kabuluhan

Bilang isa sa mga pinakamatandang tulay sa Bulacan, ang Tulay Tampoy ay simbolo ng nasyonalismo at pagpapatuloy ng kasaysayan ng Malolos bilang "Duyan ng Republika."[15] Dahil sa halaga nito, pinasinayaan ang isang panandang pangkasaysayan sa pook na ito noong Mayo 2021 bilang bahagi ng pagdiriwang ng Buwan ng Pambansang Pamana at ang ika-116 na guning taon ng Kongreso ng Malolos.[16]

See also

References

[17] [18] [19] [20] [21] [22]

  1. ↑ Malolos Historical Markers, "Tulay Tampoy", 2014, p. 974.
  2. ↑ Malolos Heritage Zone, "General Felipe Estrella Bridge", 2018, p. 972.
  3. ↑ R_326_2023.pdf, "Mga Pamanang Hindi Natitinag (Built Heritages)", 2023, p. 2.
  4. ↑ Malolos Historical Markers, "Tulay Tampoy", 2014, p. 974.
  5. ↑ Malolos Heritage Zone, "General Felipe Estrella Bridge", 2018, p. 972.
  6. ↑ Malolos Historical Markers, "Tulay Tampoy", 2014, p. 974.
  7. ↑ Malolos Heritage Zone, "General Felipe Estrella Bridge", 2018, p. 972.
  8. ↑ Malolos-Supling-ng-Kasaysayan.pdf, "Kasaysayan sa mga Larawan", 1999, p. 997.
  9. ↑ Malolos-Supling-ng-Kasaysayan.pdf, "Kasaysayan sa mga Larawan", 1999, p. 998.
  10. ↑ Malolos Historical Markers, "Tulay Tampoy", 2014, p. 974.
  11. ↑ Malolos Heritage Zone, "General Felipe Estrella Bridge", 2018, p. 972.
  12. ↑ Malolos Heritage Zone, "General Felipe Estrella Bridge", 2018, p. 972-973.
  13. ↑ Malolos Heritage Zone, "General Felipe Estrella Bridge", 2018, p. 972.
  14. ↑ Malolos Heritage Zone, "General Felipe Estrella Bridge", 2018, p. 972-973.
  15. ↑ Malolos Heritage Zone, "General Felipe Estrella Bridge", 2018, p. 972.
  16. ↑ Malolos Historical Markers, "Tulay Tampoy", 2014, p. 974.
  17. ↑ Malolos Historical Markers, "Tulay Tampoy", 2014, p. 974.
  18. ↑ Malolos Heritage Zone, "General Felipe Estrella Bridge", 2018, p. 972.
  19. ↑ R_326_2023.pdf, "Mga Pamanang Hindi Natitinag (Built Heritages)", 2023, p. 2.
  20. ↑ Malolos-Supling-ng-Kasaysayan.pdf, "Kasaysayan sa mga Larawan", 1999, p. 997.
  21. ↑ Malolos-Supling-ng-Kasaysayan.pdf, "Kasaysayan sa mga Larawan", 1999, p. 998.
  22. ↑ Malolos Heritage Zone, "General Felipe Estrella Bridge", 2018, p. 972-973.
Retrieved from "https://wikimalolos.com/wikimalolos/index.php?title=Tulay_Tampoy&oldid=7320"