Antonio Bautista

From Wiki Malolos
Jump to navigation Jump to search

Antonio Santos Bautista (Hunyo 15, 1878 – 1940), kilala rin sa tawag na Don Antonio o Lolo Tonio, ay isang tanyag na Pilipinong rebolusyonaryo, Presidente Municipal, agrikulturista, at pilantropo mula sa Malolos, Bulacan.[1] Kinikilala siya bilang "Ama ng Bayang Malulos" dahil sa kanyang malawak na pagkakawanggawa at sa kanyang pagsisikap na itala ang kasaysayan ng kanyang bayan sa aklat na Ang Malulos sa mga Dahon ng Kasaysayan.[2] Nagsilbi siya bilang ayudante de campo (aide-de-camp) ni Heneral Emilio Aguinaldo noong panahon ng Unang Republika ng Pilipinas.[3]

Kasaysayan

Maagang Buhay at Edukasyon

Isinilang si Antonio Bautista noong Hunyo 15, 1878, sa isang bahay-na-bato sa Baryo Sto. Niño (na bahagi ng Kamestisuhan), Malolos.[4] Siya ay anak nina Don Jose A. Bautista at Felipa C. Santos.[5] Nagmula siya sa mayamang angkan ng mga Mestisong Sangley na may linyang Tiongson.[6]

Nagsimula ang kanyang pag-aaral sa pamamagitan ng mga pribadong leksyon sa Pariancillo bago pumasok sa escuela de niños sa Barasoain sa ilalim ni Maestro Simeon sa gulang na pito.[7] Sa gulang na sampu, nag-aral siya kay Teodoro Sandiko, at kalaunan ay ipinadala sa Intramuros upang mag-aral sa ilalim ni Padre Mariano Sevilla.[8] Natamo niya ang titulong Bachiller en Artes mula sa Colegio de San Juan de Letran.[9] Nag-aral din siya ng jurisprudence sa Pamantasan ng Santo Tomas, ngunit hindi ito natapos dahil sa pagsiklab ng himagsikan.[10] Kalaunan, sa sariling gastos, nagtungo siya sa Estados Unidos upang mag-aral ng pagsasaka sa University of Illinois.[11]

Pakikilahok sa Rebolusyon

Noong 1892, sa tahanan ng mga Bautista sa Malolos, nakipagpulong si Jose Rizal sa kanyang ama na si Jose A. Bautista, kasama sina Vicente Gatmaytan at Manuel Crisostomo, upang talakayin ang pagtatatag ng La Liga Filipina.[12] Si Antonio ay umanib sa Katipunan sa Maynila noong 1896 habang siya ay nag-aaral pa lamang.[13] Naging miyembro siya ng Balangay Apuy at nagsilbi bilang Tagausig (Prosecutor) nito.[14]

Sa panahon ng Republika, hinirang siyang Tenyente ng Administracion Militar sa brigada ni Heneral Isidoro Torres at lumahok sa Labanan sa Katmon noong 1898.[15] Dahil sa kanyang husay, naging ayudante de campo siya ni Aguinaldo at Komandante ng mga Alabarderos (halberdiers) ng Presidente sa Malolos.[16]

Karerang Politikal at Sibiko

Matapos ang digmaan, si Bautista ay naging aktibong lider-politiko sa Malolos:

  • Pangalawang Presidente Municipal: 1906–1907.[17]
  • Presidente Municipal: 1910–1911.[18]

Itinatag din niya ang mga sumusunod na organisasyon:

  • Asociacion Agricola Provincial de Bulacan: Itinatag noong Agosto 13, 1923, upang pangalagaan ang kapakanan ng mga magsasaka.[19]
  • Liga de Propietarios de Cañadulce: Para sa mga may-ari ng lupang may tubuhan sa Bulacan at Pampanga.[20]
  • Banda Republika Filipina: Isang bantog na banda ng musika sa Malolos.[21]

Philanthropy

Si Bautista ay kilala sa kanyang malawakang donasyon ng lupa at pondo para sa mga pampublikong gusali sa Bulacan. Kabilang sa mga lupain na kanyang ipinagkaloob ay ang kinatatayuan ng:

  • Bulacan Provincial Capitol.[22]
  • Bulacan Provincial Hospital.[23]
  • Iba't ibang paaralan at mga hi-way.[24]
  • Puericulture Center sa Barasoain.[25]
  • Simbahan, kumbento, sementeryo, at paaralan sa Iba, Hagonoy.[26]

Significance

Bukod sa kanyang serbisyo militar at sibil, ang pinakamahalagang pamana ni Bautista ay ang kanyang pagiging "taga-ulat ng kasaysayan." Ang kanyang aklat na Ang Malulos sa mga Dahon ng Kasaysayan, na inilimbag noong 1934, ay itinuturing na pangunahing batis para sa mga mananalaysay tungkol sa papel ng Malolos sa Rebolusyong Pilipino.[27] Dahil sa kanyang mga ambag, pinasinayaan ang isang panandang pangkasaysayan sa kanyang tahanan noong Setyembre 14, 2014.[28]

See also

Emilio Aguinaldo

Katipunan

Isidoro Torres

Malolos

References

[29] [30] [31] [32] [33] [34] [35] [36] [37] [38]

  1. ↑ Historical Calendar latest as of 6-24-16, "Hunyo 15, 1878 – KAPANGANAKAN NI ANTONIO S. BAUTISTA", 2016.
  2. ↑ Ang Malulos sa mga Dahon ng Kasaysayan, "Paunang Kuru-kuro ni Hen. Artemio Ricarte", 1934, p. ix.
  3. ↑ Ang Malulos sa mga Dahon ng Kasaysayan, "Antonio Bautista", 1934, p. 114.
  4. ↑ Ang Malulos sa mga Dahon ng Kasaysayan, "Don Antonio Santos Bautista", 1934, p. xvii.
  5. ↑ The Women of Malolos, "The Tiongson-Bautista Family", 2004, p. 40.
  6. ↑ Ang Malulos sa mga Dahon ng Kasaysayan, "Don Antonio Santos Bautista", 1934, p. xvii.
  7. ↑ The Women of Malolos, "Education of the Affluent", 2004, p. 747.
  8. ↑ The Women of Malolos, "Education of the Affluent", 2004, p. 747.
  9. ↑ The Women of Malolos, "Education of the Affluent", 2004, p. 747.
  10. ↑ The Women of Malolos, "Education of the Affluent", 2004, p. 747.
  11. ↑ Ang Malulos sa mga Dahon ng Kasaysayan, "Don Antonio Santos Bautista", 1934, p. xviii.
  12. ↑ Malolos Heritage Zone, "Santos-Bautista House", 2018, p. 992.
  13. ↑ Ang Malulos sa mga Dahon ng Kasaysayan, "Antonio Bautista", 1934, p. 114.
  14. ↑ Malolos-Supling ng Kasaysayan, "Ang Katipunan sa Malolos", 1999, p. 701.
  15. ↑ Ang Malulos sa mga Dahon ng Kasaysayan, "Antonio Bautista", 1934, p. 114.
  16. ↑ Ang Malulos sa mga Dahon ng Kasaysayan, "Antonio Bautista", 1934, p. 114.
  17. ↑ Ang Malulos sa mga Dahon ng Kasaysayan, "Antonio Bautista", 1934, p. 114.
  18. ↑ Ang Malulos sa mga Dahon ng Kasaysayan, "Antonio Bautista", 1934, p. 114.
  19. ↑ Historical Calendar latest as of 6-24-16, "Agosto 13, 1923 – PAGKAKATATAG NG ASOCIACION AGRICOLA", 2016.
  20. ↑ Ang Malulos sa mga Dahon ng Kasaysayan, "Antonio Bautista", 1934, p. 114.
  21. ↑ Ang Malulos sa mga Dahon ng Kasaysayan, "Antonio Bautista", 1934, p. 114.
  22. ↑ Ang Malulos sa mga Dahon ng Kasaysayan, "Pambungad ni Dez G. Bautista", 1934, p. vii.
  23. ↑ Ang Malulos sa mga Dahon ng Kasaysayan, "Pambungad ni Dez G. Bautista", 1934, p. vii.
  24. ↑ Ang Malulos sa mga Dahon ng Kasaysayan, "Pambungad ni Dez G. Bautista", 1934, p. vii.
  25. ↑ Ang Malulos sa mga Dahon ng Kasaysayan, "Pambungad ni Dez G. Bautista", 1934, p. vii.
  26. ↑ Ang Malulos sa mga Dahon ng Kasaysayan, "Pambungad ni Dez G. Bautista", 1934, p. vii.
  27. ↑ Malolos-Supling ng Kasaysayan, "Bibliyograpiya", 1999, p. 701.
  28. ↑ Malolos Historical Markers, "Tahanan ni Don Antonio Bautista", 2014, p. 693.
  29. ↑ Historical Calendar latest as of 6-24-16, "Hunyo 15, 1878 – KAPANGANAKAN NI ANTONIO S. BAUTISTA", 2016.
  30. ↑ Ang Malulos sa mga Dahon ng Kasaysayan, "Paunang Kuru-kuro ni Hen. Artemio Ricarte", 1934, p. ix.
  31. ↑ Ang Malulos sa mga Dahon ng Kasaysayan, "Antonio Bautista", 1934, p. 114.
  32. ↑ Ang Malulos sa mga Dahon ng Kasaysayan, "Don Antonio Santos Bautista", 1934, p. xvii-xviii.
  33. ↑ The Women of Malolos, "The Tiongson-Bautista Family", 2004, p. 40, 747.
  34. ↑ Malolos Heritage Zone, "Santos-Bautista House", 2018, p. 992.
  35. ↑ Malolos-Supling ng Kasaysayan, "Ang Katipunan sa Malolos", 1999, p. 701.
  36. ↑ Historical Calendar latest as of 6-24-16, "Agosto 13, 1923 – PAGKAKATATAG NG ASOCIACION AGRICOLA", 2016.
  37. ↑ Ang Malulos sa mga Dahon ng Kasaysayan, "Pambungad ni Dez G. Bautista", 1934, p. vii.
  38. ↑ Malolos Historical Markers, "Tahanan ni Don Antonio Bautista", 2014, p. 693.
Retrieved from "https://wikimalolos.com/wikimalolos/index.php?title=Antonio_Bautista&oldid=7196"